पशुश्चतुर्विधश्चैव कृपणोपि हि वै द्विधा 2.1.5.
कष्टः स्यात्पञ्चधा ज्ञेयो रुष्टोपि स्याद्द्विधा द्द्विजाः ।। दुष्टः स्यात्षड्विधो ज्ञेयः पुष्टश्चैव भवेद्द्विधा
हृष्टश्चाष्टविधः प्रोक्तः कुण्ठश्चैव त्रिधोदितः
द्वौ चण्डौ चपलश्चैकावण्डचण्डो द्विगुर्भवेत्
वाचालश्च कदर्यश्च क्रमात्त्रिभिरुदाहृतः
द्वावेकौ चतुरश्चैव स्तेयी चैकविधो भवेत्
सम्यग्यस्य परिज्ञानं नरो देवत्वमाप्नुयात्
उच्चासनं गुरोरग्रे तीर्थयात्रां करोति यः
निमज्ज्य तीर्थे विधिवद्ग्राम्यधर्मेण वर्तयन्
वाचैव मधुरा श्लक्ष्णा हृदि हालाहलं विषम्
मोक्षचिन्तामतिक्रम्य योऽन्यचिन्तापरिश्रमः 2.1.5.
प्रयागे विद्यमानेऽपि योऽन्यत्र स्नानमाचरेत्
आयुषस्तु क्षयार्थाय शास्त्रेयमृषिसंमतः
बहूनि पुस्तकानीह शास्त्राणि विविधानि च
बलेन च्छलछद्मेन उपायेन प्रबंधनम्
मधुरान्नं प्रतिष्ठाप्य दैवे पित्र्ये च कर्मणि
कृपणः स तु विज्ञेयो न स्वर्गी न च मोक्षभाक्
स एव कृपणः ख्यातः सर्वधर्मबहिष्कृतः
पितृमातृगुरुत्यागी शौचाचारविवर्जितः
जीवत्पितृपरित्यक्तं सुतं सेवन्न वा क्वचित्
साध्वाचारं च प्रच्छाय सेवनं चापि दर्शयेत् 2.1.5.
जीवेद्देवलवृत्तिर्यः भार्याविपणजीवकः
षडेव नष्टाः शास्त्रे च न स्वर्गमोक्षभागिनः
भ्रुकुटीकुटिलः क्रुद्धो रुष्टः पंचविधोदितः
निद्रालुर्व्यसनासक्तो मद्यपः स्र्त्रीनिषेवकः
एकाकी मिष्टमश्नाति वंचकः साधुनिंदकः
निगमागमतंत्राणि नाध्यापयति यो द्विजः
श्रुतिः स्मृतिश्च विप्राणां नयने द्वे विनिर्मिते
विवादः सोदरैः सार्द्धं पित्रोरप्रियकृद्वदेत्
पिशुनो राजगामी च शूद्रसेवक एव च