तथा श्रीपंचमी नाम षष्ठी शोकप्रणाशिनी
ललिताव्रतषष्ठी च षष्ठी कार्तिकसंज्ञिता 4.208.
आदित्यमंडपविधिस्त्रयोदशीति सप्तमी
सप्तमी कमलाख्या च तथान्या शुभसप्तमी
स्नपनव्रतसप्तम्यौ तथैवाचल सप्तमी
दूर्वाकृष्णाष्टमी प्रोक्ता अनयाव्रतमष्टमी
ध्वजाख्या नवमी चैव उल्काख्या नवमी तथा
रोहिणींहरिशंभुब्रह्मसूर्यावियोगकम्
नीराजनद्वादशी च भीष्मपंचकमेव च
श्रवणद्वादशी नाम संप्राप्तिद्वादशीव्रतम्
अखंडद्वादशीनाम तिलद्वादश्यतः परम्
विशोकद्वादशी नाम विभूतिद्वादशीव्रतम् 4.208.
अनंगद्वादशी चैव अङ्गपादव्रतं तथा अनंगद्वादशी चापि पालिरम्भाव्रते तथा
चतुर्दशीव्रतं प्रोक्तं ततोऽनन्तचतुर्दशी
व्रतं शिवचतुर्दश्यां फलत्यागचतुर्दशी
कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे कृत्तिकाव्रतमीरितम्
अशोकपूर्णिमा नाम अनंतव्रतमेव च
शिवनक्षत्रपुरुषं संपूर्णं येन मुच्यते
आदित्यस्य दिने नक्तं संक्रात्युद्यापने फलम्
अर्घः शुक्रबृहस्पत्योः पंचाशीति व्रतानि च
चंद्रार्कग्रहणे स्नानं विधिश्चान्नाशने तथा
देवपूजादीपदानवृषोत्सर्गविधिस्तथा 4.208.
भूतमाता च श्रावण्यां रक्षाबंधविधिस्तथा
दीपालिकायां तु होमो लक्षहोमविधिस्तथा
तथा नक्षत्रहोमोथ गोदानविधिरेव च
जलधेनुविधिः प्रोक्तो लवणस्य तथा परा सुवर्णधेनुश्च तथा देवकार्यं चिकीर्षुभिः
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे संक्षिप्तानुक्रमणिकाकथनं नामाष्टोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
यमदूतीलक्षणम् कश्यप उवाच सविषा दंष्ट्रयोर्मध्ये यमदूती तु वै भवेत् । न चिकित्सा बुधैः कार्या तं गतासुं विर्निदशेत् । । १ प्रहरार्धं दिवारात्रावेकैकं भुञ्जते बहिः । एकस्य च समानं च द्वितीयं षोडशं तथा । । २ नागोदयो यमुद्दिश्य हतो विद्धो विदारितः । कालदष्टं विजानीयात्कश्यपस्य वचो यथा । । ३ यन्मात्रं पतते बिन्दुर्वालाग्रं सलिलोद्धृतम् । तन्मात्रं स्रवते दंष्ट्रा विषं सर्पस्य दारुणम् । । ४ नाडीशते तु सम्पूर्णे देहे सङ्क्रमते विषम् । यावत्सङ्क्रामयेद्बाहुं कुञ्चितं वा प्रसारयेत् । । ५ अनेन क्षणमात्रेण विषं गच्छति मस्तके । वेपते विषवेगे तु शतशोऽथ सहस्रशः । । ६ वर्धते रक्तमासाद्य ततो वातैः शिखी यथा । तैलबिन्दुर्जलं प्राप्य यथा वेगेन वर्धते । । ७ शिखण्डी आश्रयं प्राप्य मारुतेन समीरितः । ततः स्थानशतं प्राप्य त्वचास्थानं विचेष्टितम् । । ८ त्वचासु द्विगुणं विद्याच्छोणितेषु चतुर्गुणम् । पित्ते तु त्रिगुणं याति श्लेष्मे वै षोडशं भवेत् । । ९ वायौ त्रिंशद्गुणं चैव मज्जाषष्टिगुणं तथा । प्राणे चैकार्णवीभूते सर्वगात्राणि सन्धयेत्
1.35.१० श्रोत्रे निरुध्यमाने च याति दष्टस्त्वसाध्यताम् । ततोऽसौ म्रियते जन्तुर्निःश्वासोच्छ्वासवर्जितः । । ११ निष्क्रान्ते तु ततो जीवे भूते पञ्चत्वमागते । तानि भूतानि गच्छन्ति यस्य यस्य यथातथम् । । १२ पृथिव्यापस्तथा तेजो वायुराकाशमेव च । इत्येषामेव सङ्घातः शरीरमभिधीयते । । १३ पृथिवी पृथिवीं याति तोयं तोयेषु लीयते । तेजो गच्छति चादित्यं मारुतो मारुतं व्रजेत् । । १४ आकाशं चैवमाकाशे सह तेनैव गच्छति । स्वस्थानं ते प्रपद्यन्ते परस्परनियोजिताः । । १५ न जीवेदागतः कश्चिदिह जन्मनि सुव्रत । विषार्तं न उपेक्षेत त्वरितं तु चिकित्सयेत् । । १६ एकमस्ति विषं लोके द्वितीयं चोपपद्यते । यथा नानाविधं चैव स्थावरं तु तथैव च । । १७ प्रथमे विषवेगे तु रोमहर्षोऽभिजायते । द्वितीये विषवेगे तु स्वेदो गात्रेषु जायते । । १८ तृतीये विषवेगे तु कम्पो गात्रेषु जायते । चतुर्थे विषवेगे तु श्रोत्रान्तरनिरोधकृत् । । १९ पञ्चमे विषवेगे तु हिक्का गात्रेषु जायते । षष्ठे च विषवेगे तु प्राणेभ्योऽपि प्रमुच्यते । । सप्तधातुवहा ह्येते वैनतेयेन भाषिताः । । 1.35.२० त्वचः स्थाने विषे प्राप्ते तस्य रूपाणि मे शृणु । अङ्गानि तिमिरायन्ते तपन्ते च मुहुर्मुहुः । । २१ एतानि यस्य चिह्नानि तस्य त्वचि गतं विषम् । तस्यागदं प्रवक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् । । २२ अर्कमूलमपामार्गं प्रियङ्गुं तगरं२ तथा । एतदालोड्य दातव्यं ततः सम्पद्यते सुखम् । । २३ ततस्तस्मित्कृते विप्र न निवर्तेत चेद्विषम् । त्वचः स्थानं ततो भित्त्वा रक्तस्थानं प्रधावति । । २४ विषे च रक्तं संप्राप्ते तस्य रूपाणि मे शृणु । दह्यते मुह्यते१ चैव शीतलं बहु मन्यते । । २५ एतानि यस्य रूपाणि तस्य रक्तगतं विषम् । तत्रागदं प्रवक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् । । २६ उशीरं चन्दनं कुष्ठमुत्पलं तगरं तथा । महाकालस्य मूलानि सिन्दुवारनगस्य च । । हिङ्गुलं मरिचं चैव पूर्ववेगे तु दापेयत् । । २७ बृहती वृश्चिका काली इन्द्र वारुणिमूलकम्
सप्तगन्धघृतं चैव द्वितीये परिकीर्तितम् । । २८ सिन्दुवारं तथा हिङ्गुं तृतीये कारयेद्बुधः । तस्य पानं च कुर्वीत अञ्जनं लेपनं तथा । । २९ एतेनैवोपचारेण ततः सम्पद्यते सुखम् । रक्तस्थानं ततो गत्वा पित्तस्थानं प्रधावति । । 1.35.३० पित्तस्थानगते विप्र विषरूपाणि मे शृणु । उत्तिष्ठते निपतते दह्यते मुह्यते तथा । । ३१ गात्रतः पीतकः स्याद्वै दिशः पश्यति पीतिका । प्रबला च भवन्मूर्च्छा न चात्मानं विजानते । । विषक्रियां तस्य कुर्याद्यथा सम्पद्यते सुखम् । । ३२ पित्तस्थानमतिक्रम्य श्लेष्मस्थानं च गच्छति । । ३३ पिप्पल्यो मधुकं चैव मधु खण्डं घृतं तथा । मधुसारमलाबूं च जातिं शङ्करवालुकाम् । । इन्द्रवारुणिकामूलं गवां मूत्रेण पेषयेत् । । ३४ नस्यं तस्य प्रयुञ्जीत पानमालेपनाञ्जनम् । एतेनैवोपचारेण ततः सम्पद्यते सुखम् । । ३५ श्लेष्मस्थानं ततः प्राप्ते तस्य रूपाणि मे शृणु । गात्राणि१ तस्य रुध्यन्ते निःश्वासश्च न जायते । । लाला च स्रवते तस्य कण्ठो घुरुघुरायते । । ३६ एतानि यस्य रूपाणि तस्य श्लेष्मगतं विषम् । तस्यागदं प्रवक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् । । ३७ त्रिकुटकी श्लेष्मातको लोध्रञ्च मधुसारकम् । एतानि समभागानि गवां मूत्रेण पेषयेत् । । ३८ तस्य पानं च कुर्वीत अञ्जनं लेपनं तथा । एतेनैवोपचारेण ततः सम्पद्यते सुखम् । । ३९ श्लेष्मस्थानमतिक्रम्य वायुस्थानं च गच्छति । तत्र रूपाणि वक्ष्यामि वायुस्थानगते विषे । । 1.35.४० आध्मायते च जठरं बान्धवांश्च न पश्यति । ईदृशं कुरुते रूपं वृष्टिभङ्गश्च जायते । । ४१ एतानि यस्य रूपाणि तस्य वायुगतं विषम् । तस्यागदं प्रक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् । ।४ २ शोणामूलं प्रियालं च रक्तं च गजपिप्पलीम् । भार्ङ्गीं वचां पिप्पलीं च देवदारुं मधूककम् । । ४३ मधूकसारं सहसिन्दुवारं हिङ्गुं च पिष्टा गुटिकां च कुर्यात् । दद्याच्च तस्याञ्जनलेपनादि एषोऽगदः सर्पविषाणि हन्यात् । । ४४ अञ्जनं चैव नस्यं च क्षिप्रं दद्याद्विषान्विते । वायुस्थानं ततो मुक्त्वा मज्जास्थानं प्रधावति । ।४५ विषे मज्जागते विप्र तस्य रूपाणि मे शृणु । दृष्टिश्च हीयते तस्य भृशमङ्गानि मुञ्चति । ।४ ६ एतानि यस्य रूपाणि तस्य मज्जागतं विषम् । तस्यागदं प्रवक्ष्यामि येन सम्पद्यते सुखम् । । ४७ घृतमधुशर्करान्वितमुशीरं चंदनं तथा