यथा समस्तभूतानामाधारत्त्वं व्यवस्थिता
ध्यानमात्रे यथा विष्णोः स्वास्थ्यं जानासि मेदिनि
एवं स्तुत्वा तथाभ्यर्च्य चन्द्रायार्घ्यं निवेद्य च
अनेनैव प्रकारेण चत्वारः फाल्गुनादयः
आषाढादिषु मासेषु तद्वत्स्नानं मृदंबुना
चतुर्ष्वन्येषु चैवोक्तं कार्तिकादिषु पारणम् 4.105.
विशेषपूजा दानं च तथा जागरणं निशि
प्रथमे धरणी नाम तुभ्यं मासचतुष्टयम्
पारणेपारणे पार्थ युग्मानेवार्च्चयेद्द्विजान् ।। धरणीं देव देवं च तत्तत्स्थानेन केशवम्
वस्त्राभावे च सूत्रेण पूजयेद्धरणीं तथा ।। घृताभावे तथा क्षीरं शस्तं वा सलिलं हरेः । ।.
एवं संवत्सरस्यांते गौः सवत्सा द्विजातये
पातालसंस्थया देव्या चीर्णमेतन्महाव्रतम् । । धरण्या केशव प्रीत्यै ततः प्राप्ता समुन्नतिः
देवेन चोक्ता धरणी वराहवपुषा पुरा
व्रतेनानेन कल्याणि त्वयाहं परितोषितः
व्रतमेतदुपाश्रित्य पारणं च यथाविधि । । सर्वबाधाविनिर्मुक्तो जन्मजन्मांतराण्यपि 4.105.
यथा त्वमेव वसुधे संप्राप्ता निर्वृतेः पदम् । । तथा स परमँल्लोके सुखं प्राप्स्यति मानवः
एवमेतन्महापुण्यं सर्वपापप्रशांतिदम् । । विशोकाख्यं व्रतवरं तत्कुरुष्व महाव्रतम्
सम्यग्विशोककरणी नृपपूर्णिमा ते ख्याता मया मनुमहेन्द्रसमानकीर्ते
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे विशोकपूर्णिमाव्रतं नाम पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः
अनन्तव्रतवर्णनम् ।। युधिष्ठिर उवाच । । प्रकारैर्बहुभिः कृष्ण यान्यानिच्छति चेतसा
नृणां स्त्रीणां च सर्वेषां नान्यच्छोकस्य कारणम्
अपुत्रता महादुःखमतिदुःखं कुपुत्रता
धन्यास्ते ये सुतं प्राप्ताः सर्वदुःखविवर्जितम् । । शक्तं प्रशांतं बलिनं परां निर्वृतिमागतम्
स्वकर्माभिरतं नित्यं देवद्विजपरायणम्
विनिर्जितारिसर्वस्वं मनोहृदयनन्दनम्
मित्रस्वजनसन्मानलब्धं निर्वाणमुत्तमम्
सोऽहमेवंविधं श्रोतुं कर्मेच्छामि महामते
दुःखं प्रयात्युपशमं तनयान्नेह केनचित्
अत्रापि श्रूयतां वृत्तं यत्पूर्वमभवन्मुने 4.106.
कृतवीर्यो महीपालो हैहयो नाम वै पुरा