तस्मिन्नन्तरे तस्याः मूर्छा निवृत्ता, द्वितीयापि मूर्छा समुत्पन्ना। प्रबुद्धे तु शोभने प्राते, स ताभिः सह स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। तासु मध्ये, हे महाबाहो, का कन्या श्रेष्ठा आसीत्? तत्र या वातस्वभावा कन्या, सा कमलस्य प्रभावे पराजिता। द्वितीया तु श्लेष्मदोषात् चन्द्रस्य शीतलतया मूर्छिता। देवः पुनः स्मितपूर्वकं तं सत्सत्त्वं नृपं संबोधितवान्। स उवाच—“सा प्रधानिका नित्या वैदिकी धर्मः।” शूद्रः, वैश्यः, क्षत्रियः, ब्राह्मणश्च—एते ब्रह्मचर्यं समाचरन्ति। यः पत्न्या सह संयोगं कृत्वा वानप्रस्थवत् वसति, स गार्हस्थ्यं प्राप्नोति। जैनशास्त्रे अपि गार्हस्थ्ये वानप्रस्थधर्मः कथ्यते। ततः स भगवान् धर्मसम्बद्धं मंगलश्लोकं नृपाय प्राह। “हे नृप! पुण्यरूपे रम्ये नगरे, यत्र नानाजनसमाकीर्णं सेवकजनं, तत्र सत्यप्रकाशो नाम मन्त्रिणः, लक्ष्मी च तस्य प्रियं सखी। कथय, हे महाभाग! कतिविधं सुखं लोके विद्यते?” ब्रह्मचर्याश्रमे परमं सुखं ‘ब्रह्मानन्द’ इति कथ्यते। वानप्रस्थे तु तदनन्तरं ‘धर्मानन्द’ इति, यद्यपि तदल्पतरम्। परित्यागे तु सर्वोत्कृष्टः ‘शिवानन्दः’। गार्हस्थ्ये तु, हे नृप, बिना पत्न्याः न सुखं विद्यते। तेन धर्मनिष्ठां भार्यां अन्वेष्टुमिच्छन् राजा मन्त्रिणं उवाच—“अद्य स्त्रीं मम योग्यां अन्वेषय, भोः।” इति श्रुत्वा मन्त्रिणः देशाद् देशं गतः, मनसा च पवित्रतीर्थाधिपं सिन्धुं स्तोतुं प्रचक्रमे—“शरणागतवत्सल! तव शरणं प्राप्तोऽस्मि। राज्ञः कृते स्त्रीरत्नं प्रयच्छ, अन्यथा प्राणान् त्यक्ष्यामि।” तत्र सिन्धोः जलमध्ये सुवर्णकाण्डः, महारक्तपल्लवश्च वृक्षः स्थितः। तस्मिन्वृक्षे कन्या काचित् नवयौवना, सौम्या, सुन्दरी च स्थिताऽभूत्। तं महदाश्चर्यं दृष्ट्वा मन्त्रिणः राजानमुपगम्य निवेदितवान्। राजा अपि तद्विस्मयं दृष्ट्वा सागरान्तं ययौ। स नृपः तां कन्यां विनयेन उवाच—“त्वत्सकाशादहमिह आगतः।” सा हसन्ती नृपं प्रत्युवाच—“कृष्णपक्षचतुर्दश्यां…” इति। इति श्रुत्वा राजा तस्यां दिने कामेन संतप्तः अभवत्। एतस्मिन्नन्तरे बकवाहनाख्यो दानवः समुपस्थितः। कामान्धः राजा तं दानवं हत्वा निर्भयः स्वभार्यां संबोधितवान्। सा उवाच—“हे नृप! शृणु, अहं विद्याराजकन्या अस्मि। नाहं भोजनकाले आगता, न च पितृमातृगृहं गताऽस्मि। अद्य कृष्णपक्षचतुर्दश्यां दानवस्त्वां हंस्यति। तदा रुदन्ती पितरं प्रति अवदं। स पिताऽप्युवाच—‘कन्ये! त्वं वीरसुखभागिनी भविष्यसि।’ तवाज्ञया, हे नृप, अहं पितृगृहं गच्छामि। त्वया सह विद्याराजगृहं यास्यामि।” तदा तस्मिन्पुरि जनानां महोत्सवः समुत्पन्नः, सहसा मृत्युरपि तत्र समजायत। तस्य कारणं वद। स राजा राज्यहानिभयेन मनसि चिन्तयामास।