कस्मिंश्चित दिने, हे राजन्, स राजा गुणाधिपः समुद्रतीरं गतः। तत्र स देवीमूर्तिं दृष्टवान्। सन्दृष्ट्वा तां सुब्रह्मण्यभ्रुवां गन्धर्वकन्यां, हृष्टचित्तः सः तां सम्यक् पूजयामास। सः अञ्जलिं कृत्वा तस्याः पुरतः स्थितवान्, तदा देवी साक्षात् प्रादुरभूत्। सा तं दीर्घायुषं वरं वृणीष्वेति उवाच। तदा स राजा स्वमनोरथं अवोचत्। तस्य वचः श्रुत्वा देवी प्रहस्य तं कामुकं प्रत्युवाच। तेन ‘एवं भवतु’ इति उक्त्वा, सः जले प्रविष्टः, तत्रैव प्लवमानः मिथिलां प्रति गतवान्। एतत् श्रुत्वा धर्मनिष्ठः स राजा, स्वदासेन सहितः, प्रत्युत्तरं दत्तवान्। तदा एका स्त्री तं धर्मराजं गन्धर्वविवाहेन मां गृहाणेति प्रार्थयामास। सा पुनः पुन्यदे! अद्य मां गृहाण, ततः अहं त्वया सह युज्ये इति उवाच। स राजा तां स्वदासं च श्रुणुत, सुराम्, इति उक्तवान्। सा कामार्ता लज्जितचित्ता स्वकथां निवेद्य, राजानं प्रति उवाच। सा उवाच—"मम दीर्घकालं देवं प्राप्तवत्यहम्, काममोहिता त्वां समुपागता; देवेशेन शप्तास्मि, पुरुषभोगिनी भविष्यसीति।" एतत् श्रुत्वा धर्मात्मा स राजा, सदाचारपरायणः, प्रत्युवाच। "चिरं देवः क्षत्रियः ममात्मजवत् आचरति।" तदा सा देवी लज्जिता सूनुषीव आचरितवती। एवं उक्त्वा रुद्रदासः वेतालः राजानं प्रति उवाच। राजा वेतालं उवाच—"सत्यं धर्मश्च श्रुणु, तस्य शुभं कारणं वक्ष्यामि।" सर्वहिताय राजा धर्मः स्मृतः। तं सेवककृत्यं शृणु, यत् अहं वक्ष्यामि; सर्वा सेवा जीविकाच चैव, अन्यैः यथा, न तु मनुष्यैः, कृतम्। अनन्तरं, महतीं आपत्तिं समुपस्थितां विज्ञाय, स राजा तत्त्वं बुबोध। ततः विद्यानिपुणः कश्चित् राजानं प्रति इदं कथयामास। "राजन्, रम्ये कामपुरनगरे वीरसिंह इति महराजा आसीत्। तत्र हिरण्यदत्त इति व्यापारी धनमदेन पूर्णः वसति स्म। सः सदा सुखेन वसन्, वसन्तकुसुमेषु रममाणः आसीत्। एकदा, सा या गच्छन्ती, धर्मदत्तस्य पुत्रः बलवान् तां दृष्टवान्। सा लज्जासंपन्ना, एकान्ते तस्मै वाक्यमब्रवीत्—'यदि विवाहः स्यात्, दशमे दिने त्वत्समीपं आगमिष्यामि।' सः ‘एवं भवतु’ इति चिन्तयित्वा, तां विहाय स्वगृहं प्रतिजगाम। मदपालव्यापारिणे च मणिग्रीवस्य कन्यायै च सः गच्छति स्म। नवमे दिने, तस्याः स्वामी तां स्त्रीं बलात् गृहीत्वा नीतवान्। सा भार्या, सखीवचनैः संतप्ता, रुदती आसीत्। तां रुदतीं सखी उवाच—'किं त्वं गर्विता रुदसि? सत्यं ब्रूहि, सुशोभने।' सा उवाच—'यदि अहं सोमदत्तस्य, धनिनां श्रेष्ठस्य, पार्श्वं न गच्छेयम्, एतेन वचनेन बद्धास्मि; अद्यैव तत्र गमिष्यामि।' सा तस्य पार्श्वे सुष्वाप, कामेन आक्रान्ता। लोभिनी सा उक्तवती—'क्व गच्छसि, सुशोभने?' सा कामार्ता, चित्तविक्षिप्ता, तस्मै चोराय प्रत्युवाच। चोरः तां उवाच—'सुश्रोणि, सौम्ये, मम भूषणं देहि।' सा उवाच—'प्रियं मित्रं आलिङ्ग्य, तव भूषणं दास्यामि।' तां दृष्ट्वा, व्यापारी उवाच—'कथं त्वं प्रेमश्रमिता आगता?