श्रूयताम्, राजन्। विदेहराज्ये मिथिलावती नाम नगरी आसीत्। तत्र गुणाधिपः नाम राजा महद् वित्तधान्यसम्पन्नः वसति स्म। जीविकायै सः मिथिलामण्डले निवासं कृतवान्। एकदा मृगयार्थं वनं प्रविश्य तत्र श्रेष्ठं व्याघ्रं अपश्यत्। व्याघ्रस्य पन्थानं अनुगम्य सः राजा वनान्तं प्रविवेश। तत्र राजा क्षुधया कण्ठशोषितः श्रान्तः च क्लेशेन पीडितः अभवत्। तद्वदन्तं श्रुत्वा सः क्षत्रियः राजा श्रेष्ठं मृगं हत्वा तस्मात् क्लेशात् विमुक्तः। "त्वं यत् इच्छसि तत् शीघ्रं दास्यामि," इति सः राज्ञे उक्तवान्। "राजन्, त्वं मम सहस्रदीनारान् उपभुक्तवान्। मासस्य अन्ते शतानि दीनाराणां गृहस्थेन दातव्यानि," इति तेनोक्तम्। कस्मिंश्चिद् दिने सः गुणाधिपः समुद्रतीरं गतः, तत्र देवीप्रतिमां दृष्टवान्। तां सुश्रोणिं गन्धर्वकन्यां सम्यक् पूजयामास, प्रसन्नचित्तः सः अञ्जलिं कृत्वा तस्याः पुरतः स्थितवान्। ततः सा देवी प्रकटिता। "वरं वृणीष्व" इति तया उक्ते, दीर्घायुष्मान् सः वाक्यं प्रोक्तवान्। तच्छ्रुत्वा देवी सस्मितं तं कामुकं प्रति उवाच। "एवं भवतु" इति उक्त्वा सः जलं प्रविशत्, तत्र स्रुत्वा मिथिलां प्रतिपेदे। तदश्रुत्य धर्मनाथो राजा स्वदासेन सहितः प्रत्यभाषत। "माम् अंगीकरोतु धर्मनाथ, गन्धर्वविवाहेन," इति सा देवी प्रार्थयामास। "पुण्यदे, अद्य मां गृहाण, ततः त्वया सह संगमिष्यामि," इति पुनः उक्तम्। तदा राजा "शृणु त्वम्, मम दासः च, चिरकालं सुराम्," इति उवाच। लज्जितवती सा कामिनी स्वकथां निवेद्य राजानं प्रति उवाच—"चिरकालं देवं प्राप्तवती, काममोहिता अहम् त्वत्समीपं आगता; देवेशेन शप्तास्मि, पुरुषान् भुञ्जाना इति।" एवमुक्ते धर्मशीलः राजा प्रत्युवाच। "चिरं देव क्षत्रियो मम आत्मपुत्रवत् आचरति।" तदा देवी लज्जिता स्नुषारूपेण व्यवहत्। ततः रुद्रदासः वेतालः राजानं प्रति उवाच। "हे वेताल, सत्यं धर्मश्च—शृणु तदर्थस्य शुभकारणम्। राज्ञां परमं धर्मं सर्वहितं स्मृतम्। शृणु कर्म यत् दासेन कृतम्, यत् वक्ष्यामि; सर्वं सेवाजिविकं कृतम्, यथा अन्यैः, न मानवैः।" अनन्तरं राजा तं महाक्लेशं विज्ञाय स्थितः। ततः विज्ञानकुशलः कश्चन तं राजानं प्रति उवाच। "राजन्, कामपुरे रम्ये नगरे वीरसिंहः नाम महान् राजा आसीत्। तत्र हिरण्यदत्तः नाम वणिक् स्वधनगर्वेण पूर्णः वसति स्म। सः सदा सुखेन वसन् वसन्तपुष्पेषु रमणीयतां अनुभूतवान्। एकदा तस्य धर्मदत्तस्य पुत्रः बलवान् तां गच्छन्तीं दृष्टवान्। सा लज्जासंपन्ना रहसि तस्मै उवाच—'यदि विवाहः स्यात्, दशमे दिने त्वत्समीपं आगमिष्यामि।' सः 'एवं भवतु' इति चिन्तयित्वा स्वगृहं प्रत्यगच्छत्।" "मदपालवणिक् च मणिग्रीवस्य कन्यायै च," इति तत्र सम्बन्धः अभवत्। नवमे दिने तस्याः स्वामी तां स्त्रीं बलात् अपहृत्य नीतवान्। एवं, राजन्, एषा कथा शास्त्रवचनेन प्रवहति, धर्मस्य, सत्यस्य, राजधर्मस्य च महत्त्वं प्रकाशयन्ती।