शृणु, भगवन्! काचित् परमसुन्दरी कृष्णा नाम स्त्री त्रीन्लोकान् मोहयन्ती विद्यते, या एषा उत्तममालां निर्माय दत्तवती। तस्याः वचनं श्रुत्वा स्वयमेव देवी पुष्पवती तत्र स्थितवती। मकरन्दस्य भीतेः देवाः मानवाश्च सर्वे भूमौ तथैव सन्त्रस्ताः अभवन्। तस्याः घोरं वचनं श्रुत्वा पुष्पा भीतिभरिता अभवत्। तदा पुष्पवती उवाच—"किं ते भयम् आगतम्?" साऽब्रवीत्—"कश्चन मोहितः पुरुषः ताम् बलात् उपभुङ्क्ते।" ततः धर्मिष्ठा पुष्पवती पुनरुवाच—"येऽनुचितं कुर्वन्ति ते यमलोकं यान्ति।" अतः शीघ्रं तां दोलां मम आनय। तदाकर्ण्य "एवं भवतु" इति निश्चित्य सा शूद्रकन्या तेजस्विनी स्वगृहं प्रतस्थे। तस्याः मधुरवचनं श्रुत्वा कृष्णायाः शक्तिरूपा सा वीर्या पुष्पया सह दोलायाम् उपाविशत्। तदा देवी पुष्पवती तां श्यामाङ्गीं मोहिनीं दृष्ट्वा चिन्तयामास—"यथा सा शुभाङ्गना तथा स पुरुषोऽपि यं दृष्टवती।" तदा कृष्णांशसम्भूतः स प्रादेशिकराजपुत्रः तां प्रति वाक्यम् अवदत्। प्रतिदिनं पूजार्थं मालानिर्माणं जातम्। एकदा स वीरः शनैः पुष्पेषु विचरन् निर्गतः। तदा किमिदं मोहजं त्वयि प्राप्तम्? शीघ्रं वद, मा विलम्बय, इति तं पप्रच्छ। स उवाच—"दृष्टा मया शुभाङ्गना सौन्दर्ययौवनसमन्विता।" ततः पुष्पवती तां सुन्दरमुखीं प्रत्युवाच। "तर्हि त्वां बहुधनैः तर्पयिष्यामि, शुभानने।" तस्याः वचनं श्रुत्वा पुष्पा प्रेम्णा पूरिता अभवत्। सा दुर्गद्वारम् आगता, तस्यां च दोलायाम्, हे भार्गव, तदा समीपे आगत्य स वीर्यवान् तां सुन्दरमुखीं दृष्टवान्। गोवर्धनांशसम्भूतः स वीरः मोहवशं गतः। तदा स उवाच—"शीघ्रं मम गृहम् आगच्छ, मम भार्या भव।" सा प्रत्युवाच—"त्वं शुद्धः, महावीर्य, वह्निकुण्डसमुत्पन्नः।" "राजपुत्री चन्द्रसूर्यवंशजा तव योग्याऽस्ति।" "अहं शूद्रजाता कन्या, ब्रह्मचर्यनिष्ठा।" ततः स तां स्त्रियम् बलात् गृहीत्वा, स्वयमेव तस्याः हृदयं स्पृष्टवान्, राजपुत्रं मोहयित्वा स देवः स्वगृहं गतः। मकरन्दः प्रेमाग्निना प्रबुद्धः संतप्तः। स राजा मकरन्दः महाबलवान् स्नेहेन जिता अभवत्। मधुरायाम् नगरे महावत्यां कृष्णायाः शुभं गृहं आसीत्। तत्र सा तीव्रं रुदन्ती, त्वां निन्दनाय प्रवृत्ता। तदा महाबलवान् वीरः, स्वबलसमेतः, आगमिष्यति। येन तव पितामहः लहरा महाबलः पराजितः। एतानि घोरवचनानि श्रुत्वा राजा मकरन्दः स्वस्य त्रिशतसहस्रं खड्गधारिणं सैन्यम् आजुहावत्। कृष्णा स्वगृहं प्राप्त्वा सेनापतिम् उक्त्वा, पञ्चशतसहस्रसंख्येन सैन्येन मयूरपुरं प्रति जगाम। तत्र पञ्चसहस्राणि यन्त्राणि, दशसहस्राण्यन्ये गजानाम् आसन्; पाञ्चाले मार्गे अर्धसप्ताहमात्रं स्थित्वा। एतत् श्रुत्वा मकरन्दः दृढः तस्थौ, गदायुक्तबाहुः। तदनन्तरं लक्षपदातयः यन्त्राणि वह्निं च गृह्णन्तः स्थिताः। एवं स कथा प्रवहति, भगवन्!