निशुम्भासुरवधकाले, हे शुम्भदनिनाशिनि, तं वीरं देवीं स्तुत्वा, स उत्तमासने सुप्त्वा, प्रतिदिनं वरप्रदायिनीं भयहरां देवीं पूजयामास। एवं वर्षाचतुर्मास्ये गते, हे मुनिवर, कार्तिककृष्णपक्षे स देवैः सह निर्गतः। स पुष्पगृहं गत्वा तत्र वासमकरोत्। एकदा स पुष्पः कृष्णांशसंयुक्तं सुन्दरं हारं गृहित्वा पुष्पवत्याः गृहम् अगच्छत्। सा तं हारं दृष्ट्वा, प्रियं त्वष्टृकृतमिव, "सखे, महायोगिनि, सत्यमुक्त्वा मम पुरतः वद," इति उवाच। तस्या वचः श्रुत्वा मकरन्दः भीतया आक्रान्तः, "मम जीवनप्रतिज्ञां दत्त्वा अहं वक्ष्यामि," इति उवाच। सा प्रोवाच—"कृष्णा नाम सुन्दरी स्त्री अस्ति या सर्वलोकान् मोहितवती; तया अयं उत्तमः हारः कृतः।" एतद्वचनं श्रुत्वा देवी पुष्पवती स्वयम्, मकरन्दभीत्या, देवा मनुष्याश्च अपि, तस्याः भयानकं वचनं शृत्वा पुष्पा भीताभवत्। तदा पुष्पवती उवाच—"किं भयम् आगतम्?" सा उवाच—"कश्चित् मोहितः पुरुषः तां बलात् उपभोगयिष्यति।" ततः धर्मज्ञा पुष्पवती पुनः उवाच—"ये अधर्मं कुर्वन्ति ते यमसादनं यान्ति। अतः शीघ्रं तां डोलां मम आनय।" सा शूद्रकन्या तेजस्विनी 'एवं स्यात्' इति चिन्तयित्वा स्वगृहं गच्छति। तस्याः मधुरवचनं श्रुत्वा, कृष्णांशः स बलवान् पुष्पया सह डोलायां स्थितः। तदा देवी पुष्पवती तां मोहिनीं कृष्णवर्णां दृष्ट्वा, 'यथा एषा शुभा स्त्री तथा स पुरुषो मया दृष्टः' इति चिन्तयामास। ततः कृष्णांशः, प्रदेशराजसुतः उत्तमः, ताम् अब्रवीत्। प्रतिदिनं पूजार्थं हारः निर्मीयते स्म। एकदा स वीरः पुष्पमध्यगः शनैः निर्गतः। तदा काचित् उवाच—"कुतः एष मोहः त्वयि जातः? शीघ्रं वद, मा विलम्बय।" सा उवाच—"मया कन्यया सौभाग्ययुता रूपयौवनसम्पन्ना स्त्री दृष्टा।" एतद् श्रुत्वा पुष्पवती तां सुन्दरमुखीं उवाच—"तर्हि बहुधनं दत्त्वा त्वां तर्पयिष्यामि, शुभानने।" तस्याः वचनं श्रुत्वा, पुष्पा प्रेम्णा पूर्णा अभवत्। सा दुर्गद्वारं प्राप्तवती, डोलायाः समीपे, हे भार्गव, तत्र आगता। डोलासमीपं गच्छन्ती तं सुन्दरमुखीं दृष्टवती। स गोवर्धनांशः वीरः अतिविमूढः अभवत्। तदा स उवाच—"शीघ्रं मम गृहम् आगच्छ, अद्य मम भार्या भव।" सा उवाच—"त्वं कुलीनः, महावीर्यः, वह्निकुण्डसमुत्पन्नः।" "राजकन्या, सोमसूर्यवंशजा, तव योग्यास्ति। अहं शूद्रकन्या, ब्रह्मचारिणी च।" ततः स वीरः तां स्त्रीं बलात् गृहित्वा, स्वयमेव हृदयम् अलिङ्गयत्; राजपुत्रं मोहयित्वा, स देवः स्वगृहं गतः। मकरन्दः जागरितः, स प्रेमाग्निना संतप्तः। स राजा मकरन्दः महाबलः स्नेहेन आक्रान्तः अभवत्।