शतमश्वान् शतं हस्तीन् मुक्ताफलमणिविभूषितान् दत्वा स प्रेम्णा गद्गदया वाचा तेषां निर्गमनं सम्यक् व्यवस्थितवान्। भयङ्करेण मार्गेण मासमेकं स्थित्वा, आह्लादः प्रहृष्टचित्तः स्वभार्यया पुत्रेण च सह एकत्र गतवान्। सः परिवारसमेतः दशहारानाम्नि नगरीम् अगमत्। तद्वृत्तं श्रुत्वा राजा पृथ्वीराजः परमाश्चर्येण पूर्णः अभवत्। त्वं स्वं अप्सरूपं परित्यज्य स्वयमेव स्त्रीरूपेण भूमौ आगतवती। क्षयव्याधिना मृत्वा स्वर्गलोकं प्राप्तवती च। ततः सूतः उवाच— हे मुनिवर! पाञ्चालेषु देशे बलवर्धननाम राजा बभूव। सः बिसेनवंशजः वेदसारकुशलः आसीत्। तस्य द्वौ पुत्रौ जातौ, उभौ क्षत्रियधर्मनिष्ठौ। द्वादशवयस्के तस्मिन्सति सः मयूरध्वजनाम्ना प्रसिद्धः अभवत्। सः आत्मसंयमी, मौनी, वनेचरधर्मनिष्ठश्च आसीत्। तदा भगवतः सेनापतिः अग्निभूः स्वयमेव तुष्टः अभवत्। मयूरध्वजः अपि तं सुवर्णमयं बालकं दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्। मयूरध्वजः उवाच— एषः मातुः उत्तमं पयः पिबन् सदा दैत्यदानवान् निहन्ति। देवासेनापते महिषासुरमर्दन! त्वां नमामि। सर्वव्यापिन् गुहशक्तिधर अक्षर! त्वं प्रसन्नो भूयाः। एवं स्तुत्वा सेनानीशः तं प्रत्युवाच। तेन देवेन उक्तः सः राजा विनीतया वाचा प्रत्युवाच। 'एवं भवतु' इति उक्त्वा स्कन्दः तत्रैव पुनः अन्तर्धानं गतः। तस्य नगरी मयूरनगरनाम्ना, जनसमूहैः पूर्णा आसीत्। लहरो नाम बान्धवः, दशवर्षपर्यन्तं यत्नं कृत्वा, तदा भगवतः वरुणः, आपतिं पतिः, तुष्टः अभवत्। तस्यामृतोपमवचनानि श्रुत्वा राजा लहरो हृष्टः अभवत्। 'तस्मात् त्वं प्रचेताः इति विख्यातः; प्रचेतसे नमः', इति तेन उक्तम्। 'त्वं जलप्रवाहं यः निगृह्णाति, यस्य कश्चन विघ्नं न करोति। दैत्यबन्धनाय देवविजयाय च त्वं प्रवृत्तः' इति च। तदा तेन धीमता राज्ञा स्तुतः स देवः तुष्टः अभवत्। त्रिंशद्योजनविस्तीर्णा पुरी, चतुर्वर्णसमाकीर्णा, तत्र बभूव। तस्य कृपया राजा शुभनां नाम रानीं प्राप्तवान्। तस्यां दशपुत्रान् समुत्पादयामास। अनन्तरं कन्या जाता, मदनमञ्जरीति नाम्ना। सः देवसिंहम्, सोमवंशश्रेष्ठम्, योग्यवरं मन्यमानः कन्यां तस्मै दत्तवान्। तयोः पुत्रः रणधीरः, बली, लक्षधनसम्पन्नः अभवत्। सः परिमलराज्ञे, स्ववंशप्रसिद्धाय, प्रणिपत्य स्थितवान्। तत् श्रुत्वा परिमलराजा, महाप्रज्ञः, देवसिंहं आहूतवान्। देवसिंहः, बलवान् विनयी च, पितृसखायं सम्बोध्य, बहुविधं द्विजसमेतैः प्रार्थितः। ततः परिमलराजा निश्चलाय रणधीराय इदं वचनं प्रोवाच।