हा हन्त, इन्दुल महाबाहो! हा बान्धव, हर्षदायक! इति विलपन् कश्चन स्वजनः तं स्मरन् पुनः पुनः आह—"शुभानने, शीघ्रं दर्शनं मे प्रयच्छ, अद्य मां स्वीकुरु।" तस्मिन्नन्तरे महाबलवानिन्द्रपुत्रः तत्र समुपजातः। तस्य सेनायाः व्यूहं निरीक्ष्य तलनः सेनापतिः सिंह्याः शिरसि स्थित्वा सिंहनादं निनादयन् इव गर्जितवान्। स उवाच—"वीर, सैन्यविनाशेन ते जयः न भविष्यति।" एतद्वचनं श्रुत्वा स भीमः इन्द्रपुत्रः स्वगदया पुनः स्ववक्षसि प्रहारं चकार। तदा इन्दुलः मूर्च्छितः अभवत्, तस्य अश्व्याः दिव्यरूपं समजायत। ततः स बालः शीघ्रं कालास्त्रं धनुः च गृहीत्वा युद्धाय उद्यतः। सेनापतौ निहते कृष्णांशः कामवशात् संतप्तः अभवत्। इन्दुलः क्रोधविषण्णलोचनः अग्न्यस्त्रं गृहीत्वा शत्रोः समीपम् अगच्छत्; शत्रुः तु वाय्वस्त्रं प्रगृह्य युद्धाय स्थितः। कृष्णांशः स्वयोगबलात् तं परमं वाय्वस्त्रं पपौ। एवं प्रतिद्वन्दिनं दृष्ट्वा महाबलवानिन्द्रपुत्रः विस्मितः अभवत्। पुनः योगबलात् तदस्त्रं निष्फलं कृतम्। कृष्णांशः स्वयोगेन सर्वं वारि मुखे स्थापयामास। स शुद्धचित्तः, महाबाहुः, जितेन्द्रियः, शीघ्रं कवचं खड्गं च गृहीत्वा असिना समरे प्रवृत्तः। एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे भूमिपाः च तत्र समागताः। प्रभाते बलखानी नाम बलवान् वीरः तत्र आगतः। इन्द्रपुत्रः वीरः कीर्तिमान् श्रमात् क्लान्तः तत्र स्थितः। स कोपसमन्वितः खड्गं गृह्णन् आह—"स्वखड्गेन, हे कृष्णांश, तव शिरः छेत्स्यामि।" इत्युक्त्वा शीघ्रं शत्रोः प्रति जगाम। किन्तु बलखानी तं विज्ञाय स्नेहात् शस्त्रं विससर्ज। स उवाच—"इन्दुल, महाभाग, पितरं मातरं च यशसा योजयसि।" पुनः अवदत्—"वीर, प्रथमं माम् हत्वा, ततः पितृव्यं च, सुखवर्मणः गृहे सुखी भव।" एतानि वचनानि श्रुत्वा स्वकुलं ज्ञात्वा बालः अपराधमुपशम्य भीषणं रोदितुम् आरब्धवान्। तदा मधुरं वचनम् अवदत्—"शृणु प्रिय पितः, प्रियतमः अस्मि ते।" "देवो वा, मानुषः, सर्पः, दानवः वा—मम जन्मना शुद्धः, पितुः हर्षदायकः अहम्।" "पद्मया या मोहः सः स्वीकृतः मया, तेन न जानामि।" इति उक्त्वा स बालः पुनः स्नेहेन अभिभूतः प्ररुरोद। बालस्य वचनानि श्रुत्वा कृष्णांशः तस्मिन्महीमण्डले सर्वजनानां महोत्सवं समाचकार। तद्वचनं श्रुत्वा आर्यसिंहः नानारत्नोपस्कृतं शतं हयानां गजानां च दत्तवान्। स स्नेहगद्गदया वाचा तेषां प्रयाणं समायोजयत्। भयङ्करे मार्गे एकमासं स्थित्वा, आह्लादः हृष्टचित्तः पत्न्या पुत्रेण सह तस्मात् प्रस्थितः। दशहारा नाम नगरीं स परिवारः प्राप। राजा पृथ्वीराजः एतद्वृत्तान्तं श्रुत्वा महदाश्चर्यं प्राप। "त्वं अप्सर्याः रूपं परित्यज्य स्वयम् इह स्त्रीरूपे पृथिव्यां आगता।" "क्षयव्याध्या मृत्वा दिव्यम् लोकम् प्राप्तवती।" सूतः उवाच—"भोजराजन्, पाञ्चालदेशे बलवर्द्धनः नाम राजा आसीत्। स बिसेनवंशसम्भूतः वेदसारतत्त्वनिपुणः आसीत्।