राज्ञः रत्नभानोर् निधनानन्तरं, मरुधन्वा पृथिव्याः शासनं प्राप्नोत्। स देवाग्निं यज्ञैः ध्यानैः व्रतैः क्रियाभिश्च सम्यग् उपास्त। तदा तेन तुष्टः भगवाञ् अग्निदेवः तस्मै अग्निसम्भूतं दिव्यं हयम् अदात्। अग्निसम्भूताः चत्वारः तत्र भूमौ प्रादुर्भूताः। सर्वे त एव, महर्षे, अष्टादशवयस्काः आसन्। सा कन्या अपि दीप्तिमती शोभायुक्ता अष्टादशवयस्का आसीत्। सः शार्दूलवंशसम्भूतः राजा स्वयम्बरं आयोजयत्। मार्गशीर्षस्य शुक्लपक्षे अष्टमीदिने सोमवारे च तद् अभवत्। तस्याः मुखं चलद् विद्युच्छायया शोभितम् आसीत्। सैव वीरं दृष्ट्वा, इव गजमुक्ताफलम्, मूर्च्छितेव बभूव। तत्र तारकादयः नृपाः, सर्वशस्त्रास्त्रसंपन्नाः, उपस्थिताः। एवं पञ्चशतानि बलवन्तः नृपाः दृष्ट्वा, तारकः सर्वतः स्थितान् सैन्यवर्गान् निहत्य बभूव। राज्ञः ज्येष्ठपुत्रः, खड्गमुद्धृत्य स्थितं दृष्ट्वा, तदा राजसैन्ये पराजिते, वीरः बलखानि एव अवशिष्टः। तस्याः कन्यायाः निर्गमं दृष्ट्वा, गजसेनः राजा, मायया तं जम्बुकहन्तारं महावीर्यं मोहयामास। क्रोधात् सः तं दृढैः लौहशृङ्खलाभिः शीघ्रं बद्धवान्। तत्र स्थिता उग्राः चाण्डालाः समाहूताः। ते भीषणा जनाः तं बद्ध्वा, तं नितरां ताडयामासुः। तदा बलखानि तान् चाण्डालान् दृष्ट्वा, तान् प्रहारयामास। पञ्चशतानि तेषां भीषणानां हतानि, शेषाः भयात् पलायिताः। तदा राजा तस्य हेतुम् अवगम्य, बद्धहस्तपादोऽपि सः वीरः। हे महाबाहो, त्वं चाण्डालैः बद्धः। मम कन्या तव गृहम् आगता; सौभाग्येन त्वं जीवितः प्रत्यागतः। इति प्रियं वचनं श्रुत्वा, सः तं स्तुत्वा यथोचितं चकार। सः विवाहार्थं वेदविधानानि मण्डपे अकारयत्। तस्य आज्ञया गजसेनः, वह्निदासः, तत् लिप्य लिखितवान्। बलखानस्य विवाहः तत्र, तव सैन्येन सह, अभवत्। इति उक्ते, बलखान् महाबलः रात्रौ जातः। सः विषं पीत्वा न म्रियते स्म, शुभवरप्रसादात्; पुनः शृङ्खलाभिः बद्धः, दण्डैः च ताडितः। तस्य शरीरात् रक्तेन विषप्रभावः निष्कासितः। राजन्, किं जातम्, यत् तव सैन्यं ताडने रमते? पूर्वं क्लेशं सहित्वा, पश्चात् मोक्तव्यः। इति राज्ञे उक्ते, गजमुक्तः आगतः। राजा पुत्रं प्राह—"त्वं शीघ्रं स्वगृहं गच्छ" इति। तानि भीषणानि वचनानि श्रुत्वा, बलखान् महाबलः, पञ्चशतानि वीराणि सर्वतः सशस्त्राणि परितः कृत्वा स्थितः। गजसेनस्य ज्येष्ठपुत्रः, सूर्यसङ्काशः, तत्र आगतः। पतिं तथा गतं दृष्ट्वा, गजमुक्ता महता शोकवशेन बभूव। सा रुदती, पतिं बहिः आनयित्वा, तस्मै व्यजनं दत्तवती। तस्मिन्नेव काले, वीरः अह्लादः सप्तलक्षैः सह आगतः।