अद्य मम भूमौ बहवः सामन्तराजानः सन्तीति राजा चिन्तयन् क्रोधेन तान् प्रति वैष्णवं अस्त्रं समादत्त। तस्य महात्मनः राज्ञः तद्वचनं श्रुत्वा स भृशं बिभेत। तदा विविधाः मल्लाः तेन राज्ञा सत्कार्य समागताः। पृथिवीपतिसुतः षोडशवर्षीयः बलवान् अभवत्। स राजा मातुलं नाम्ना अभयं महाबलिनं प्रणम्य तस्थौ। स युद्धविशारदः स्नेहेन स्वस्य भगिन्याः पुत्रं वाक्यम् उक्तवान्—“कथं त्वं वज्रसदृशः अस्य सुतस्य सुकुमारस्य तुल्यः स्याः?” इति। एवं श्रुत्वा स राजा मातुलः पृथिवीश्वरः स्मृत्वा कारणं वक्तुम् आरब्धवान्—“शृणु राजन्, कथं अहं बालकस्य विज्ञानं प्राप्तवान्।” तेन पण्डिताः आहूताः, स च शुभे मुहूर्ते हृष्टः तान् पृष्टवान्। ते चिह्नानि उक्त्वा, राज्ञे भूमिपतये परमं वचनं प्राहुः—“एषः देशराजपुत्रः कृष्णवंशाय योग्यः।” एतत् श्रुत्वा लक्षणो वीर्यवान् पूर्ववत् बार्हिष्मतीं प्रति प्रस्थितवान्। स उत्तरनैमिषारण्ये स्वं राज्यं स्थापयामास। राजन्, सर्पोत्सवे निर्मले दिवसे पञ्चम्यां च, इति श्रुत्वा कृष्णनन्दनः तीक्ष्णवचनैः संतप्तः शीघ्रं बाहुभ्यां आत्मरक्षणं कृत्वा, महाबलवान् युद्धाय सज्जः अभवत्। क्षणमात्रयुद्धेन स शत्रुं रणमध्ये निपातितवान्। आत्मनः पुत्रं मूर्छितं ज्ञात्वा राजा खड्गहस्तः अभवत्। कृष्णवंशजः तान् क्रोधसमाक्रान्तान् ज्ञात्वा, स्वयम् अपि बलवत्तरः अभवत्। मल्लबलं पराजिते, राजा खड्गहस्तः तस्थौ। तं राजानं तथा स्थितं ज्ञात्वा भूमिपतिः तं निगृहीतवान्। नवमे वर्षे, कृष्णवंशेषु, प्रमुदिताः युवराजाः—“नमस्ते राजश्रेष्ठ, सर्वानन्दप्रद!” इति ऊचुः। तेषां वचनं श्रुत्वा राजा प्रत्युवाच—“एवं भवतु।” हृष्टः स तान् मृगयोनि-जातान् दत्तवान्, यथा मम वदनात् शृणोषि सूत, अश्व्याः मृगात् जातवत्। ते इन्द्रात् देवराजात् भीष्मसिंहं प्रति आगताः, महर्षे। दिव्याभरणभूषिताः, आकाशे च जले च विचरन्ति स्म। स तु द्वादशवर्षाणि सूर्यसेवां अकरोत्। स उवाच—“भगवन्, नमस्ते; यदि वरं दातुम् इच्छसि—” इति। स सूर्यः “एवं भवतु” इति उक्त्वा तस्मै पपीहकं दत्तवान्। तेन पपीहकनामकः लोकरक्षायाः कार्यकर्ता अभवत्। कामवेगेन तया सह रममाणः, तस्यां अश्वाः जाताः। तदा मृगीतः मेघः, पुष्पः, बलाहकः च जाताः। ते चत्वारः दिव्यरूपिणः पूर्वं महाबलिनः अभवन्। इति ते कथितं महर्षे; अधुना तत्र शुभां कथां शृणु। देवसिंहाय महाबलिने स्वेच्छया अश्वं दत्तवान्। तस्य पुत्राय ब्रह्मानन्दाय मृगपुरीं दत्तवान्। बलखानी रम्यां श्वेतां अश्व्यं आरूढः। हृष्टः व्याघ्रः, जीवजन्तुभ्यः भीषणः, हतः।