ब्राह्मी स्वस्य शक्तिमन्तं पुत्रं, जो गणानां अंशः आसीत्, प्रसूतवती। ततः ब्राह्मणाः समागत्य जन्मकर्मादि संस्कारान् सम्यक् अकुर्वन्। शनैः शनैः ते बालकाः वृद्धिं प्राप्य, सर्वेषां लोकानां कल्याणं जनयन्तः, समृद्धिं वहन्ति स्म। तृतीयवर्षे सम्प्राप्ते, कृष्णांशः बालकः अधिकं बलवत्तरः अभवत्। सः स्वभ्रातृभिः सह चन्दनवनान्तरे क्रीडां कृतवान्। तत्र दिव्यः अश्वः अश्विनी च, हरिणः च, उच्चैःश्रवसः समीपे स्थिताः आसन्। एकवर्षे व्यतीते, सा पुनः शुभलक्षणयुक्तं पतत्रिणं पुत्रं, कपोतं, प्रसूतवती। तत्र शिवशर्मा नाम ब्राह्मणः, सर्वविद्याविशारदः, जातः। कृष्णांशस्य बालकस्य अष्टमे वर्षे सम्प्राप्ते, नामकरणादि संस्काराः विधिवत् कृताः। सूत उवाच—नवमे वर्षे सम्प्राप्ते, सः कृष्णांशः अधिकबलसम्पन्नः अभवत्। धर्मशास्त्रेषु अपि सः श्रेष्ठः अभवत्। तेन स्वसेनां विजयाय महतीं पुरीं प्रति प्रेषिता। ते राजानं परिमलं सोमवंशसम्भूतं इत्युक्त्वा, ‘राज्ञः षष्ठांशो भागः कररूपेण अस्माकं नृपाय दत्तव्यः’ इति न्यवेदयन्। ‘अद्य प्रभृति यस्यापि करः तस्मै नृपाय दास्यते, स न स्वीकृतः भविष्यति’ इति च। ये राजानः जयचन्द्रस्य पक्षे स्थिताः, ते तस्य भीत्या एव तत्र स्थिताः इति च। एतद् श्रुत्वा स राजाऽपि महात्मानं नृपं समीपमुपाजगाम। कोट्याः सम्पत्तिं गृहीत्वा ते सर्वे मिलित्वा आगच्छन्। ततः लक्षसैन्याः वीराः कन्याकुब्जं प्राप्तवन्तः। ‘पृथ्वीराजः महाराजः त्वत्तः करमिच्छति’ इति च न्यवेदयन्। स राजा अवदत्—‘मम देशे बहवः सामन्ताः वर्तमानाः’। इत्युक्त्वा, सः क्रुद्धः वैष्णवं अस्त्रं तेषु प्रगृह्य प्रहर्तुम् उद्युक्तः। तद् श्रुत्वा स महानृपः भीतिम् अनुभूय महतीं शङ्कां प्राप। विविधाः मल्लाः अपि तत्र समागताः, तेन राज्ञा सत्कृताः च। भूमिपतेः पुत्रः, षोडशवयस्कः, बलसम्पन्नः, राजा मातुलं अभयं नाम, बलवन्तम्, प्रणम्य तस्य समीपम् अगच्छत्। युद्धविशारदः अभयः स्नेहेन स्वभगिन्याः पुत्रं सम्बोध्य उवाच—‘त्वं वज्रसमानः, कथं अयं कोमलः पुत्रः तव तुल्यः स्यात्?’ इति। ततः राज्ञः मातुलः, भूमिपालः, तद्वचनं श्रुत्वा, कारणं वक्तुम् आरभत—‘हे नृप, शृणु, कथं अहं बालके विषये ज्ञातवान्’। सः पण्डितान् आहूय शुभकालेन पृष्टवान्। ते लक्षणानि उक्त्वा, परं वाक्यं भूमिपाय न्यवेदयन्—‘एष क्षेत्रियपुत्रः कृष्णवंशाय योग्यः’ इति। एवं श्रुत्वा, लक्षणनामकः वीरः, पूर्ववत् बर्हिष्मतीं प्रति प्रस्थितः। उत्तरे नैमिषारण्ये स्वं राज्यं प्रतिष्ठापयामास। हे राजन्, सर्पोत्सवसमये, शुद्धे दिवसे पञ्चमी तिथौ, एतत् सर्वं अभवत्। एतद् श्रुत्वा, कृष्णवंशजो, कटुवाक्यैः पीडितः, शीघ्रं स्वबाहुभ्यां आत्मरक्षां कृत्वा, युद्धाय उद्यतः अभवत्। केवलं क्षणमात्रं युद्धं कृत्वा, तं रणमध्ये भूमौ निपातितवान्। स्वपुत्रं मूर्च्छितं दृष्ट्वा, राजा खड्गहस्तः अभवत्। कृष्णवंशजः तान् कोपपूर्णान् ज्ञात्वा, स्वबलं पुनरपि वृद्धीकृत्य, युद्धाय सज्जः अभवत्।