सः पुरुषः, कण्ठात् वस्त्रं गृहीत्वा, तं तपस्विनं प्रणम्य स्थितवान्। स च विनयेन उवाच—"देवेश! त्वं कः वा, नाहं तव शक्तिं वेद्मि।" तदा स धर्मात्मा तेन प्रोक्तः—"मूढतां त्यज, पुण्यात्मन्, व्यर्थवचनानि मा वद।" एवं उक्तः स धर्मात्मा तस्य महद्विभवम् अविज्ञायैव स्थितवान्। यदा चन्द्रचूडः राजा सत्यनारायणं पूजितवान्, तदा यद् याचितं तद् विस्मृतं जातम्; अतः तव दुःखं व्यर्थमेव। "सत्यनारायणं विमृज्य, मोहात् त्वं यथोचितं न प्राप्स्यसि," इति तेन उक्तम्। ततः स धर्मात्मा तं तपस्विनं सत्यनारायणरूपेण दृष्ट्वा, कम्पमानया वाचा तं स्तोतुं प्रचक्रमे—"विश्वस्य सत्यरूप! सत्याय नमः।" ये जनाः तव मायया मोहितचित्ताः, ते स्वस्य शुभतां न पश्यन्ति। अहं मूढः, धनमदनिमग्नः, मदान्धलोचनः। मम पापं क्षमस्व, तपोवननिवासिन्, हे हरि! तुभ्यं नमः।" एवं स्तुत्वा, सः लक्षशः मुद्राः स्वपुत्राय समर्पितवान्। तेन तुष्टः नारायणः उवाच—"तव सर्वे कामाः संपूर्यन्ताम्। अन्ते मम सायुज्यं प्राप्य, मया सह मोदिष्यसे।" इति उक्त्वा विष्णुः अन्तर्हितः, धर्मात्मा च स्वाश्रमं प्रत्यगच्छत्। नगरस्य समीपे आगत्य, शीघ्रं स्वाश्रमं प्रेषितवान्। स धर्मात्मा, जामातरं सह कृत्वा, स्वकार्यं साधयित्वा आगतः। तस्य पत्न्यः माता, पूजनभारं कन्यायै दत्त्वा, नौकातटं प्रति जगाम। कलावती च, भगवत्कृपां विस्मृत्य, शीघ्रं तत्र गता। कृपायाः अवमाननात्, तदा नौकाधिपः—जामातरं जलमग्नं दृष्ट्वा, शोकाकुलः मूर्च्छितः अभवत्। ततः कलावती अपि तं दृष्ट्वा, भूमौ पतिता मूर्च्छिता। सा विलपन्ती उवाच—"ह हा नाथ! धर्मज्ञ! करुणासिन्धो! मम पतिं अर्धं कुतः गतं? अर्धशरीरस्य जीवितं कथं स्यात्?" सा कमललोचना अश्रूणि स्रवयन्ती, मुक्ताफलमालाभिः कुसुमैश्च शोभिता। "ह हा सत्यनारायण! सत्यसिन्धो! वियोगे निमग्नां मां उद्धर," इति सापि प्रार्थयामास। तदा दिव्यवाणी आकाशे श्रूयमाणा—"पुण्ये! कलावती मदीयं कृपां शीघ्रं समर्पयतु।" इति उक्त्वा, सा विस्मिता तथेति चकार। तत्र स पुण्यात्मा महत्सुखेन पूर्णः, परमभक्तियुक्तः अभवत्। तस्य व्रतबलात्, सः पुत्रपौत्रैः परिवृतः अभवत्। यः पुरुषः श्रद्धया एतदाख्यानं शृणोति, स पुण्यभाग्भवति। एवं ब्रह्मन्, तुभ्यं व्रतानां व्रतश्रेष्ठं आख्यातम्। सर्वेषां व्रतानां मध्ये नारायणव्रतम् उत्तमम्। हे सूत! तव वदनात् श्रुतं यत् त्रिविधतापविनाशनम्। ब्रह्मचर्याणां मध्ये किम् अन्यत् ब्रह्मचर्यात् श्रेष्ठम्? यः वेदवेदाङ्गतत्त्ववित् अपि यमलोकभीतिम् अनुभवति, स पापकृत् कलियुगस्य भीषणकालं जानीते। केन आश्रमवर्णेन अत्र परमं श्रेयः प्राप्यते? कलियुगे न वानप्रस्थः, ब्रह्मचर्यं च क्वचित् क्वचित् दृश्यते। अतः, अस्मिन् घोरे कलियुगे, पत्न्याः ग्रहणं मम जन्म सफलं करिष्यति, तदा परमं श्रेयः प्राप्यते। एवं निश्चित्य, अहं जगद्धात्र्याः, सच्चिदानन्दरूपायाः, शुभदायिन्याः, भगवत्याः पूजनं करोमि।