ततः ब्राह्मणेन नृपः एवं प्रकारेण जागृतः। विस्मितः सः शीघ्रं उत्थाय शाश्वतं ब्रह्म चिन्तयामास। ततः मुख्य मन्त्री नृपं संबोधितवान्—“हे ब्राह्मण, तौ द्वावपि आनय, सम्यक् पृच्छस्व, हे नृप।” तदनन्तरं धर्मात्मानं आनीय राजा सत्यं आश्रित्य पप्रच्छ। स च धर्मात्मा उवाच—“हे महा नृप, वणिज्यस्यार्थं वयं उभौ व्यापारं कृत्वा जीवामः। रत्नानि मुक्तानि वा विक्रीणीतुं वा क्रेतुं तव नगरे आगतम्। पुरुषेषु को न दुर्भाग्यं न अनुभवति, यदि विधिः विपरीतः भवति? वयं चोरौ न स्म, हे नृप; स्वयम् सत्यं विचिन्तय।” ततः स राजा दृढानि बन्धनानि छित्वा लोमशं विमुक्तवान्। नगरे वस्त्रैः भूषणैः वाहनैः च सम्मानितः अभवत्। तदनन्तरं कारागारे बहुविधं दुःखं अनुभूतम्। धर्मात्मनः वचनानि श्रुत्वा राजा कोशाध्यक्षं संबोधितवान्। धर्मात्मा भ्रातृजायेन सह गीतैः वाद्यैः शुभकर्मभिः पूजनं कृतवान्। भगवान् सत्यनारायणः कलियुगे प्रत्यक्षं फलम् ददाति। धर्मात्मा प्रत्युत्तरं दत्तवान्—“शीघ्रं नौकाः प्रेषय।” स उवाच—“हे स्वामिन्, मम धनं नास्ति; पत्रादिकं एव मम गृहे अस्ति।” तथोक्ते तपस्वी उवाच—“एवमस्तु,” ततः त्वरितं वचनं उक्तवान्। नौकासु धनं नास्ति; धर्मात्मा चिन्तितः अभवत्। तस्य मनः महती व्यथायाः ग्रस्तम्, इव वज्राहतस्य। सः मूर्च्छया अभिभूतः पुनः पुनः विलपितवान्। कण्ठात् वस्त्रं गृहित्वा तपस्विनं नमस्कृतवान्। उवाच—“हे देवेश, वा यः कश्चन, तव शक्तिं न जानामि।” तपस्वी उवाच—“मूढत्वं त्यज, हे धर्मात्मन्; व्यर्थं न वद।” तथाभिहितः धर्मात्मा महद् धनं न अवगच्छत्। यदा चन्द्रचूडः नृपः सत्यनारायणं पूजितवान्, यद् याचितम् न स्मृतम्; इदानीं व्यर्थं दुःखं अनुभवसि। तं उपेक्ष्य, हे विमूढ, कथं धर्मं प्राप्नुयाः? धर्मात्मा तपस्विनं सत्यनारायणं इति दृष्ट्वा, कम्पमानया वाचा स्तुतिं कृतवान्। उवाच—“त्वं जगतः सत्यम्; तुभ्यं नमः सत्याय। येषां मनांसि तव मायया मोहितानि, ते स्वस्य शुभतां न पश्यन्ति। अहं मूढः, धनगर्वेण अन्धः, मद्येन मे नेत्राणि मलिनानि। मम पापं क्षमस्व; हे तपोस्थान, हे हरि, तुभ्यं नमः।” एवं स्तुत्वा, सः लक्षशः मुद्राः स्वस्य पुरोहिताय समर्पितवान्। तेन संतुष्टः नारायणः उवाच—“तेषां कामाः सिध्यन्तु। अन्ते मम सन्निधिं प्राप्य मया सह मुदं प्राप्स्यसि।” एवं उक्त्वा विष्णुः अन्तर्धानं गतः; धर्मात्मा स्वाश्रमं प्रत्यागतः। नगरस्य समीपे आगत्य शीघ्रं आश्रमे प्रेषितवान्। धर्मात्मा स्वपुत्रजायेन सह कार्यं सिद्धं कृत्वा आगतः। सा पूजायाः भारं स्वकन्यायै दत्त्वा नौकातीरं गतवती। कलावती कृपां उपेक्ष्य शीघ्रं नौकायाः समीपं गतवती। कृपायाः उपेक्षया, ततः नौकाध्यक्षः...