सूतः कथयति—स्मृतिं विस्मृत्य, सः व्यापारे पुनः भ्रातृजायेन सह प्रवृत्तः। ततः स मुनिः नानाविधान Ratnān समासाद्य, नौकाः व्यवस्थितवान्। एकदेशात् अन्यदेशं प्रति नौकायाः प्रस्थानं कृतवान्। तत्र च दीर्घकालं सः महान् चित्तेन क्रयविक्रये प्रवृत्तः। तदा, कर्मफलात्, सः वणिक् शीघ्रं दुःखं अनुभूतवान्। रात्रौ सर्वे सुप्ताः सन्तः, सः दृष्टवान्—महद् धनं चौरैः हृतम्। प्रातःकाले स्नानादि कृत्वा, सभां प्रविष्टः। तत्र सः वदति—"शृणु, भूमिपते!" इति। "सर्वे चौराः पलायिताः; न जानिमः, हे राजन्।" इत्युक्त्वा, राजा क्रोधेन रक्ताक्षः, "यूयं सर्वे शीघ्रं आगच्छत," इति आज्ञप्तवान्। "अन्यथा, त्वं स्वजनैः सह हनिष्यामि," इति दूतान् आदेशं दत्तवान्। बहुधा प्रयत्नं कृत्वापि, चौरैः मिश्रितं वस्तु प्राप्तुं न शक्यते स्म। सः चिन्तयति—"राजा मां स्वसङ्गेन सह हनिष्यति; किं करिष्यामि? कुतः सुखं?" "नर्मदायां मृत्यु शिवलोकप्राप्तये कारणम्।" इत्युक्त्वा, तत्र एकः विदेशवणिक् तस्य महद् धनं दृष्टवान्। तं चौरं इति मन्यन्तः, स्वरक्षणार्थं तं बन्धनं कृतवन्तः। राजा अपि तं हरिविरोधिनं न अभ्यचिन्तयत्। तत्र कारागारे, तस्य अङ्गेषु पादेषु च लोहशृङ्खलाः बद्धाः। स धर्मात्मा भ्रातृजायेन सह, महतीं व्यथां पुनः पुनः अभ्यनुशोचत्। "क्व मे कन्या पत्नि च? पश्य भाग्यविपर्ययम्।" "अहं पूर्वं भाग्यदोषाय प्रतिकूलं बहु कृतवान्।" इति। पिता-श्वशुरः भ्रातृजायश्च, द्वौ दुःखितौ द्वादश दिनानि स्थितवन्तौ। य एव सदा शृण्वन्ति, ते हरेः धाम्नि वसन्ति। ये हरेः विरोधिनः, ते बहूनि नरकानि यान्ति। धर्मः, यज्ञः, राजा, चौरः च—एते लक्ष्म्याः प्रियाः। मातृभ्यः देवभ्यः च यज्ञे 'स्वधा' 'स्वाहा' इत्युपहारः। द्वयोः चौरः हन्ता; सर्वे धर्मस्य सेवकाः। तस्य धर्मात्मनः सत्यहीनं धनं गृहे स्थितम्। सः वस्त्राणि भूषणानि च विक्रीत्य, तानि उपयुञ्जत्। ततः, एकस्मिन दिवसे, कन्या अन्नवस्त्रविहीना अभवत्। तं जगदधिपं प्रार्थयन्तं दृष्ट्वा, सा अपि हरेः प्रार्थनां कृतवती। "आगच्छ, त्वां पूजयिष्यामि," इति सापि उच्चैः उक्तवती। मातुः तिरस्कारेण, "हे शुभे, अहं कस्यां अवस्थायां स्थास्यामि?" इति चिन्तयन्ती। कलियुगे, कर्मणि जनानां त्वरितं फलम्। "मे पिता पतिः च इमं देशं आगच्छतु," इति आकाङ्क्षा। धनार्थिनी सा स्त्री शीलपालस्य गृहम् आगता, यः रक्षकः संरक्षकः च। शीलपालः श्रुत्वा, पञ्च निष्कान् दत्तवान्। एवं कृत्वा, ऋणमुक्तः सः, गयायां पितृयज्ञं कर्तुं गतः। लीलावती तया सह भक्त्या पूजां कृतवती। नर्मदातीरनगर्यां, राजा स्वप्रासादे सुप्तः। तत्र ब्राह्मणः आगत्य, सौम्यवाक्यैः तं जागरयति। "उत्तिष्ठ, उत्तिष्ठ, हे राजन्! तौ धर्मात्मनौ विमोचय।