यदा यज्ञस्य समाप्तिः अभवत्, तदा राजा विविधदानानि दत्त्वा वैतालसहितः तिष्ठति स्म। हे राजन्, महाभाग्यशालिन्, यदा भीषणः कलियुगः आगच्छति, तदा सोमः अमृतोपमं जलं दत्त्वा पुनः अन्तर्धानं गतः। तेन राज्ञा तदामृतं प्राप्य, इन्द्रः स्वर्गं प्रतिनिवृत्तः। तस्मिन्नेव काले जयन्तः नाम ब्राह्मणः प्रसिद्धः आसीत्। स जयन्तः भर्तृहरिं स्तुत्वा, लक्षशत सुवर्णमुद्राभिः तं वर्णितवान्। तत्र विक्रमादित्यः एव एकाकी निर्व्यथं राज्यं धारयामास। शौनकादिमुनयः, राज्ञः स्वर्गलाभं ज्ञात्वा, तेषां समीपे सूतः पुनः पुराणानि श्रावयामास। तदाकर्ण्य, सर्वे मुनयः हर्षेण स्वस्वाश्रमाणि प्रतिनिवृत्ताः। एवं कलियुगचरिते चतुर्षु युगेषु, प्रतिसर्गपर्वणि श्रीभविष्यमहापुराणस्य त्रयोविंशतितमोऽध्यायः समाप्तः। ततः ते मुनयः सूतं पुराणवाचकं विनयेन पप्रच्छुः—“भगवन्, चतुर्षु युगेषु लोकानां हिताय कथय। मानवाः स्वेच्छया अक्लेशेन शुभं लभन्ताम्।” सूतः उवाच—“लोकस्य रक्षार्थं, शत्रुं धूम्रकेतुं प्रति, अहं सदा सत्यनारायणं देवं स्तौमि। श्रीरामं लक्ष्मणेन सह, दयालुं, सीतासहितं, वैदेह्याः कमलवदनमधुपं, पौलस्त्यविनाशकं च, अहं नमामि। सः कलिकलेर्मलनाशकः, कामफलप्रदायकः, देवश्रेष्ठेषु तेजस्वी, ब्राह्मणेन द्योतितः च।” एकदा नारदः योगी, परमानुग्रहम् इच्छन्, तत्र सर्वान् जनान् नानाविधदुःखपीडितान् दृष्ट्वा चिन्तयामास—“कथं नु एषां दुःखनाशः निश्चितं स्यात्?” तत्र नारायणः देवः, शुक्लवर्णः, चतुर्भुजः, शान्तमुखः, सनकादिभिः स्तुतः, प्रादुरभवत्। अनादिमध्यान्तवर्जितं, निर्गुणं, महात्मानं, सर्वकारणभूतं, लोकहितं तं देवं नारदः स्तुतवान्। तस्य स्तुतिं श्रुत्वा विष्णुः नारदं प्रत्युवाच—“ब्रूहि, महाभाग, सर्वं ते कथयिष्यामि।” नारदस्य वचनं श्रुत्वा, तं सम्मान्य, ‘शुभं, शुभम्’ इति प्रोक्तवान्। कृतत्रेतायुगयोः विष्णुः, द्वापरे बहुविधरूपधारी। धर्मः चतुर्भिः पादैः स्थितः, तस्य मूलं सत्यं स्मृतम्। अतः सत्यनारायणव्रतम् उत्तमं स्मृतम्। किं फलं, किं विधिः सत्यनारायणपूजायाम्? शृणु, संक्षेपेण वक्ष्यामि। दरिद्रः अपि धनवान् भवति, अपुत्रः पुत्रवान् भवति। बद्धः विमुक्तः, भीतः निर्भयः भवति। अस्मिन्नेव जन्मनि, हे ब्राह्मण, भक्त्या सम्यग्विधिना पूजां कुर्यात्। प्रातः स्नात्वा, शुचिः भूत्वा, दन्तधावनं कृत्वा, नारायणं घनशुक्लवर्णं, चतुर्भुजं, पीताम्बरधरं, तेजस्विनं चिन्तयेत्। ‘भगवन्, तव व्रतमहं करोमि, सायं त्वां पूजयामि’ इति संकल्प्य, सायं पूजां कुर्यात्। शालग्रामं सुवर्णाभूषितं, आत्मस्तोत्रैः पूजयेत्। “ॐ भगवते नमः, सत्यस्य नित्यं ध्यायामः” इति मनसा पूजां समापयेत्।