ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕੈਲਾਸਂ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਗਤਾ
ਸਵੇਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਯਕਸ਼ਣੀ ਕੈਲਾਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕਪਰ੍ਦੀ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣਿਕਰ੍षਿਣੀਮ੍
ਕਪਰਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਜਜਾਪ ਸ਼ੁਭਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕਾਮਚਾਰਿਣੀ
ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤਰ ਜਪਿਆ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਪਿਤਰੌ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗੇਹੇ ਨਿਵਸਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ।। 3.2.17.
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਚ੍ਛਿष੍ਯਤ੍ਵਮੁਪਾਯਯੌ
ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਵਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯੋਗਿਨੀ ਦੇਵੀ ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋਗਣੀ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰਾਹ ਕਥਂ ਦੇਵੀ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ?'
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸਾਧਕਾਯ ਵੈ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਨ੍ਦਰਾਂਗਕृਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਕਾਯਸਂਭਵਮ੍
ਜੋ ਕੰਮ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕੇ ਪਿਣ੍ਡਦੇਹਕृਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਸਂਭੂਤਮਿਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵੇਹ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮ ਸਾਧਕੈਃ ਅਤੋऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਸ ਲਈ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੈਤਾਲਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਤਾਲਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਸਦ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਮਪੂਜਯਤ੍ 3.2.17.
ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ ਨृਪਤਿਰ੍ਵਸਨ੍ਕਂਬਲਕੇ ਪੁਰੇ
ਵਸੰਕੰਬਲਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁਦਕਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਨ੍ਯਾਯਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਵਾਞ੍ਛੂਰੋ ਦਾਤਾ ਸ਼ਿਵਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਨਿਆਂਪ੍ਰੀ, ਧਰਮਪ੍ਰੀ, ਬਹਾਦਰ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਸੀ।
ਤਨਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਨਵਤੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਂ ਧਨਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਸੀ।
ਕਿਯਤਾ ਚੈਵ ਕਾਲੇਨ ਮੋਹਿਨੀ ਤਤ੍ਸੁਤਾਭਵਤ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਹਿਨੀ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।
ਤਦਾ ਧਨਵਤੀ ਰਂਡਾ ਨਿਧਨਾ ਪਿਤੁਰਂਤਿਕੇ
ਫਿਰ ਧਨਵਤੀ ਰਾਂਡ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਨ੍ਯਾਯਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਸ੍ਯਾਪਹਾਰਕਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਿਆਯਸ਼ਰਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਧਨ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਤ੍ਕਰਂ ਸਾ ਤਦਾਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍
ਅਚਾਨਕ, ਵੈਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਆਈ; ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਛੂਹਿਆ।
ਹਾ ਰਾਮਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਨਿਰੁਦ੍ਧੇਤਿ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਹਾ ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ' ਕਰਕੇ ਰੋਈ।
ਦ੍ਵਿਜ ਆਹ ਚ ਵਿਪ੍ਰੋऽਹਂ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਸ਼ੂਲ੍ਯਾਂ ਨਿਰੂਪਿਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਵਿਪ੍ਰ ਹਾਂ; ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੂਲੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਨਵਤੀ ਤਸ੍ਮਾ ਉਦ੍ਵਾਹ੍ਯ ਮੋਹਿਨੀਂ ਸੁਤਾਮ੍ 3.2.18.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੋਹਿਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣੁ ਵ੍ਯਂਗੇ ਯਦਾ ਤੇ ਹृਚ੍ਛਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਣੋ ਸੋਹਣੀਏ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ—'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਮਲੋਕਂ ਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਯਮ ਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮਾਤੁਰ੍ਗृਹੇ ਤੁ ਸਾ ਨਾਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਯੌਵਨਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਮੋਹਿਨੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਜਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ।
ਕੇ ਭੋਗਾਸ਼੍ਚ ਕਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕੋ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਸ਼ਯੀਤ ਕਃ
ਕਿਹੜੇ ਸੁਖ ਹਨ, ਕਿਹੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਹ ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਚ ਦਦੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਣੁ ਮੋਹਿਨਿ ਸੁਂਦਰਿ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਚ ਭੂषਣਂ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੋਗੋ ਹ੍ਯष੍ਟਵਿਧੋ ਬੁਧੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਣੋ, ਮੋਹਨੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰਿ; ਵਿਛੋਣਾ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਭੋਗ, ਇਹ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।'