ਆਹੂਯ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬਾਲਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਯੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣੋ ਤੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਕੋਲ ਜਾਓ।'
ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ਤੇ ਜਿਹ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਂ ਤਾਂ ਨਾਗਾਃ ਕਦ੍ਰੂਂ ਵਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਅਸ਼ਪਦ੍ਰੁषਿਤਾ ਕਦ੍ਰੂਃ ਪਾਵਕੋ ਵਃ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਕਦਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਤੇ ਕਦਰੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਅੱਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਗਤੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਕਾਲੇ ਪਾਂਡਵੋ ਜਨਮੇਜਯਃ
ਕਈ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਂਡਵ ਜਨਮੇਜਯ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਤ੍ਰੇ ਚ ਤਿਗ੍ਮਾਂਸ਼ੁਃ ਪਾਵਕੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਯਗ ਵਿੱਚ, ਤਿੱਖੀ ਅੱਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਨਾਗਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ
ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਨੇ ਸਾਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਵਾਸੁਕਿਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਂਤ੍ਵਯਨ੍
ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਾਯਾਵਰਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਰਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੰਮੇਗਾ।
ਭਗਿਨੀਂ ਚ ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਦਾਸ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਰਤਕਾਰੂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਵੇਂਗਾ।
ਸ ਤਤ੍ਸਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਵੈ ਨਾਗਾਨਾਂ ਭਯਦਂ ਮਹਤ੍ 4.36.
ਉਹ ਵੱਡਾ ਯਗ, ਜੋ ਸਾਪਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਿਯਂ ਭਗਿਨੀ ਨਾਗ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਸਾਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਸੋਹਣੀ, ਦਿਲੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਯਦਾਸੌ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇऽਰਣ੍ਯੇ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਦਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਲੱਭਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਖੇ, ਉਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ।
ਪਿਤਾਮਹਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਸੁਕਿਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ,
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਨ੍ਨਗਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ।
ਅਪ੍ਲਵੇ ਤੁ ਨਿਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਘੋਰੇ ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿਸਾਗਰੇ
ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਯਗ ਅੱਗ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਚਾਗ੍ਨਿਰਾਜਾਨਮृਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤਦਨਂਤਰਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ—
ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਤਚ੍ਚ ਭਵਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਲੇਲਿਹਾਨ੍
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮੁੰਹ ਚਾਟਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ।
ਨਾਗਾਨਾਂ ਹਰ੍षਜਨਨੀ ਦਤ੍ਤਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਪਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਨਾਗਾਃ ਪ੍ਰੀਯਂਤਾਂ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ਯੇ ਨਦੀषੁ ਮਹਾਨਾਗਾ ਯੇ ਸਰਃਸ੍ਵਭਿਗਾਮਿਨਃ
ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਸਾਪ, ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਪ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੈਨ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਣ।
ਯੇ ਵਾਪੀषੁ ਤਡਾਗੇषੁ ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵੈ ਨਮਃ ।।4.36.
ਜੋ ਵੀ ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਤਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਾਗਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਚ ਯਥਾਰ੍ਥਤਃ
ਸਾਰੇ ਸਾਪਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਧੁਰਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਤਦਨਂਤ ਰਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੀ ਮਿੱਠੀ ਚੀਜ਼ ਖਾਵੇ, ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵੇ।
ਮृਤੋ ਨਾਗਪੁਰਂ ਯਾਤਿ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋऽਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਪਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਚਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਸੌ ਸਰ੍ਵਰਾਜਵਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਜਨ੍ਮਨ੍ਯਸੌ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵਾਪਰੇਦ੍ਵਾਪਰੇ ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਘृਤਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਨਾ ਸਦਾ
ਪੰਜ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੀ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਵੇਤ੍ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਦष੍ਟਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਂ ਹਰੇ
ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੱਸ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਹਰੀ।
ਅਧੋ ਗਤ੍ਵਾ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਪੋ ਨਿਰ੍ਵਿषੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ ਰਹਿਤ ਸੱਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਸਾ ਵਾ ਦੁਹਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਜੇ ਉਹ ਭੈਣ, ਧੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਤਸ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਦਾਨਂ ਵ੍ਰਤਮੁਪੋषਿਤਮ੍
ਉਸਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਧਾਨਂ ਸ਼ृਣੁ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍ ।। 4.36.
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਯਾ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਮਹੀਪਤੇ
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ,