ਮੋਹਿਤਃ ਕਾਮਬਾਣੇਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਚੈਵ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਭਾਯਾਂ ਚ ਸਮੈਰਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਲਕੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਯੇਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੁਤੋ ਜਾਤਾ ਮਹੋਤ੍ਤਮਾ
ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਹੈ? ਇਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ?
ਮਮੇਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਨਾਰੀ ਰਤ੍ਨਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਸੁਤਾ
ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਮੇਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਰਤਨਦੱਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਮਮ ਦਾਸਸ੍ਯ ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਦ੍ਯੋਗ੍ਯਾ ਭੂਪਤੇ ਸਦਾ
ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਯਦਿ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਨਰਕੇ ਯਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਸੇਵਕ ਮੈਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਰਹ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੈਤਾਲੋ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ।'
ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਭਸ੍ਮਸਾਦਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਥੇ ਹੀ, ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾਧਿਕਂ ਮਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ; ਦੱਸੋ, ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵਧੀਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ?
ਮਰਣਂ ਕਿਂਕਰਸ੍ਯੈਵ ਯੋਗ੍ਯਂ ਭੂਪਤਿਹੇਤਵੇ
ਕੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸਿਰਫ ਨੌਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਠੀਕ ਸੀ?
ਦਤ੍ਤਾ ਯਤ੍ਕਿਂਕਰੇਣੈਵ ਸੁਂਦਰੀ ਨृਪਹੇਤਵੇ
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੌਕਰ ਵਲੋਂ ਰਾਜੇ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਂ ਤਥਾ ਪਾਲ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨृਪੇऽਧਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਭੂਪ ਮਹਾਭਾਗ ਕਥਾਂ ਤਵ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀ ਮਨ ਭਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ।
ਉਜ੍ਜਯਿਨ੍ਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਮਹਾਸੇਨੋ ਨृਪੋऽਭਵੇਤ੍
ਉਜਜੈਨੀ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਸੇਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਗੁਣਾਕਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਪਰਾਯਣਃ
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਾਕਰ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ।
ਬਾਂਧਵੈਃ ਸ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਬਭ੍ਰਾਮ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕਪਰ੍ਦੀ ਨਾਮ ਤਂ ਯੋਗੀ ਕਪਾਲਾਨ੍ਨੈਰਪੂਜਯਤ੍
ਕਪਰਦੀ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋਗੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਖੋਪੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾਤਿਥ੍ਯਂ ਤਦਰ੍ਥਂ ਸ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਂ ਸਮੁਪਾਹ੍ਵਯਤ੍
ਉਸ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕੈਲਾਸਂ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਗਤਾ
ਸਵੇਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਯਕਸ਼ਣੀ ਕੈਲਾਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕਪਰ੍ਦੀ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣਿਕਰ੍षਿਣੀਮ੍
ਕਪਰਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਜਜਾਪ ਸ਼ੁਭਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕਾਮਚਾਰਿਣੀ
ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤਰ ਜਪਿਆ, ਪਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਪਿਤਰੌ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗੇਹੇ ਨਿਵਸਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ।। 3.2.17.
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਚ੍ਛਿष੍ਯਤ੍ਵਮੁਪਾਯਯੌ
ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਵਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯੋਗਿਨੀ ਦੇਵੀ ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋਗਣੀ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰਾਹ ਕਥਂ ਦੇਵੀ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ?'
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸਾਧਕਾਯ ਵੈ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਨ੍ਦਰਾਂਗਕृਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਕਾਯਸਂਭਵਮ੍
ਜੋ ਕੰਮ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਬੋਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕੇ ਪਿਣ੍ਡਦੇਹਕृਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।