ਏषਾ ਵਿਸ਼ੇषਵਿਹਿਤਾਭਿਹਿਤਾ ਤृਤੀਯਾ ਯਾਨਂਤਰੀਤ੍ਯ ਵਿਧਵਾਭਿਰੁਦੀਰਿਤੋਚ੍ਚੈਃ
ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤੀਜੀ ਆਨੰਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਤृਤੀਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਯ ਸਿਤਾਮੇਕਾਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਣ੍ਡਵ
ਅਕਸ਼ਯ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਧੀ ਤੀਜ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਇਸ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਜਪ ਕਰਨਾ, ਹੋਮ ਕਰਨਾ, ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਦੌ ਕृਤਯੁਗਸ੍ਯੇਯਂ ਯੁਗਾਦਿਸ੍ਤੇਨ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ਼ਾਕਲੇ ਨਗਰੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਰ੍ਮਨਾਮਾਭਵਦ੍ਵਣਿਕ੍
ਸ਼ਾਕਲ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ।
ਤੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਾਚ੍ਯਮਾਨਂ ਤृਤੀਯਾ ਰੋਹਿਣੀ ਪੁਰਾ
ਉਸਨੇ ਰੋਹਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੀ ਤੀਜ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਦ੍ਦੀਯਤੇ ਕਿਂਞ੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਕਰਕਾਨ੍ਸਾਨ੍ਨਾਨੁਦਕਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਉਹ ਘਰ ਆ ਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਵਗੋਧੂਮਚਣਕਸਕ੍ਤੁਦਧ੍ਯੌਦਨਂ ਤਥਾ
ਉਸਨੇ ਜੌ, ਗੇਹੂੰ, ਚਣੇ, ਆਟਾ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਚਾਵਲ ਵੀ ਰੱਖੇ।
ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਮਨਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਵਣਿਕ੍
ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਸ ਚ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਮਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਵਰਮ੍ 4.30.
ਉਹ ਨੇਕ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਾਸਵੰਤ ਸਮਝ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਗਾਮ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਸੌ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਚਾ ਕ੍ਸ਼ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਸਮृਦ੍ਧਿਰ੍ਧਰ੍ਮਨਿਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕismet, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਦਦੌ ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਾਦਿ ਦਾਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਗਾਂਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਥਾਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਮੇਵਾਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਨ ਤਦ੍ਧਨਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਧਨ ਕਦੇ ਘਟਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੁੱਕਿਆ ਨਹੀਂ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਤ੍ਰ ਯੋ ਵਿਧਿਃ
ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਢੰਗ ਸੁਣੋ।
ਗ੍ਰੈष੍ਮਿਕਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਤ੍ਰ ਸਸ੍ਯਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦਿष੍ਟਤਮਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਤਦ੍ਦੇਯਮਵਿਸ਼ਂਕਯਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸੰਕੋਚ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਖ੍ਯੇਯਂ ਨ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੇऽਨਘ
ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਾਇਆ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਤਿਥੌ ਕ੍ਸ਼ਯਮੁਪੈਤਿ ਹੁਤਂ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਤੇਨਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਚ ਮੁਨਿਭਿਃ ਕਥਿਤਾ ਤृਤੀਯਾ
ਇਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੀਜ ਨੂੰ ਅਮਰ ਦਿਨ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇऽਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਤृਤੀ ਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਅਕਸ਼ੈ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਙ੍ਗਾਰਕਚਤੁਰ੍ਥੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪਾਪਾਪਹਂ ਬਹੁਫਲਂ ਸੁਕਰਂ ਸੂਪਵਾਸਕਮ੍
ਇਹ ਵਰਤ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ, ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ, ਆਸਾਨ ਤੇ ਸਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ऋਦ੍ਧਿਬੁਦ੍ਧਿਕਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਇਹ ਤਨ-ਮਨ ਦੀ ਵਾਧੂ, ਬੁੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਰਗ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਥ ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕਥਿਤਂ ਨ ਚ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਸੁਣ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼ਿਵਯੋਰਤਿਸਂਹਰ੍षਾਦ੍ਰਕ੍ਤਬਿਂਦੁਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਲਾਲ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਃ ਕੁਮਾਰੋऽਸੌ ਰਕ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਲਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਿਵਾਂਗਾਦ੍ਰਭਸਾ ਜਾਤ ਸ੍ਤੇਨਾਂਗਾਰਕ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਜੰਮਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਾਰਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਰੋਗ੍ਯਕृਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਂਗਾਰਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਾਰਕ ਪਿਆ।
ਤਂ ਪੂਜਯਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਨਾਰੀ ਵਾऽਨਨ੍ਯਮਾਨਸਾ ਰੂਪਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਸਂਪਨ੍ਨਂ ਨਰਨਾਰੀਮਨੋਹਰਮ੍
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਹਣਪ, ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਐਸਾ ਰੂਪ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਸਹੋਮਮਂਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਸਾਧਿਵਾਸਵਿਧਾਨਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹਵਨ, ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਢੰਗ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ?