ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੈਤਾਲੋ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਧੀਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨृਪਸ੍ਯੈਵੋਪਕਾਰਂ ਚ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਵਿਧਿਨਾ ਕृਤਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੁਭਾਅ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਜੀਵਦਾਨੇਨ ਭੂਪਤੇਃ
ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਨਾਲ,
ਨਿਰ੍ਭਯਃ ਸ਼ਂਖਚੂਡਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਗਮਤ੍
ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਚਂਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਭੂਪਸ੍ਯ ਨਗਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ,
ਰਤ੍ਨਦਤ੍ਤੋਵਸਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਨਧਾਨ੍ਯਵਾਨ੍
ਉੱਥੇ ਰਤਨਦੱਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤਦ੍ਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਭੂਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਵਪਾਰੀ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਤਾਂ ਗृਹਾਣ ਕृਪਾਸਿਂਧੋ ਤ੍ਵਦ੍ਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਧਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਓ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਿਣਂ ਵਿਦੁਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵਂ ਚ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਸਨੇ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਵੀ ਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਯੌ ਗੇਹਂ ਭੂਪਤਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਃ। ਸ਼੍ਯਾਮਲਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਮਾਗਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲਾ ਸੀ, ਜਾਣ ਗਈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧੂਪਦੀਪਾਦਿਭਿਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਯਥਾਯੋਗ੍ਯੈਃ ਸਮਾਰ੍ਚਯਤ੍
ਉਸਨੇ ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਹਂਭਾਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਵਿਲਲਾਪ ਭਯਾਤੁਰਾ
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ 'ਹੰਭਾ' ਆਖ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋ ਪਈ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਮੁਮੋਦ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਭੂਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਚਂਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍ ੧
ਉਸਨੇ ਨਮ੍ਰ ਦਿਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਾਪੇਨ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਦੇਹਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਘ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਨृਪਤਿਰ੍ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਸੁष੍ਵਾਪ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੋ ਗਿਆ।
ਨृਪੋਕ੍ਤਃ ਸ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਕਾਮਾਵਰੂਥਿਨੀ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਖਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਸ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਰਾਜਾਸੌ ਮੋਹਮਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਥਾ ਮਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪਤਿਰ੍ਨ ਵਿਵਾਹਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਬਲਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਬਭੂਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਬਲਭਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈ।
ਮੋਹਿਤਃ ਕਾਮਬਾਣੇਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਚੈਵ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਭਾਯਾਂ ਚ ਸਮੈਰਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਲਕੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਯੇਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੁਤੋ ਜਾਤਾ ਮਹੋਤ੍ਤਮਾ
ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਹੈ? ਇਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ?
ਮਮੇਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਨਾਰੀ ਰਤ੍ਨਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਸੁਤਾ
ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਮੇਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਰਤਨਦੱਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਮਮ ਦਾਸਸ੍ਯ ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਤ੍ਵਦ੍ਯੋਗ੍ਯਾ ਭੂਪਤੇ ਸਦਾ
ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰੋਧਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਯਦਿ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਨਰਕੇ ਯਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਸੇਵਕ ਮੈਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਰਹ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੈਤਾਲੋ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ।'
ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਭਸ੍ਮਸਾਦਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਥੇ ਹੀ, ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ।