ਪ੍ਰਵਾਲਲਂਬਿਤਵ੍ਰਾਤਾਮਂਤਰ੍ਦਿਵ੍ਯਵਿਤਾਨਿਕਾਮ੍
ਲਟਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੰਗੀ ਚਾਦਰ ਲਾ ਕੇ,
ਪੁਰਤਃ ਕਾਰਯੇਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮੇਖਲਮ੍
ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਦੇ ਮਾਪ ਜਿੰਨਾ ਤੇ ਸਮਾਨ ਕੰਢਾ ਵਾਲਾ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਤੋ ਦੇਵੀਗृਹਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਕਾਲਪ੍ਰਭਵੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਗਨ੍ਧਾਲਿ ਬਕੁਲਾਕੁਲੈਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ,
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਦ੍ਧੂਪੇਨਾਧਿਵਾਸਯੇਤ੍ ਉਮਾ ਸਤੀ ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਨਾਮਾष੍ਟਕਮਿਦਂ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਧੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਮਾ, ਸਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਅੱਠ ਨਾਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਡ੍ਡੁਕੈਃ ਖਣ੍ਡਵੇष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਗੁਡਕੈਃ ਸਿਂਹਕੇਸਰੈਃ
ਲੱਡੂ, ਖੰਡ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਗੁੜ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਨਾਲ,
ਘृਤਪਕ੍ਵੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਃ ਸੁਪਕ੍ਵਫਲਕਲ੍ਪਿਤੈਃ ੧. ਇਕ੍ਸ਼ੁਦਂਡਾਨੈਕ੍ਸ਼ਵਂ ਚ ਹਰਿਦ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਪੁਰੋ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਉਹ ਘੀ ਨਾਲ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਲਦੀ ਦੀਆਂ ਗਠੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਰਿਕੇਲਾਨਾਮਲਕਾਨ੍ਮਾਤੁਲੁਂਗਾਨ੍ਸਦਾਡਿਮਾਨ੍ 4.28.
ਉਹ ਨਾਰੀਅਲ, ਆਂਵਲੇ, ਮਾਤੂਲੁੰਗ ਅਤੇ ਅਨਾਰ ਭੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਭੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤ੍ਰਾਂਜਨਸ਼ਲਾਕਾਸ਼੍ਚ ਨਖਰੇ ਚਨਕਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਸੁਰਮਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੱਖਾਂ ਲਈ ਚਣੇ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਸ਼ਂਖਤੂਰ੍ਯਨਿਨਾਦੇਨ ਗੀਤਮਙ੍ਗਲਨਿਸ੍ਵਨੈਃ
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਤੂਰੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ।
ਤਤੋऽਸ੍ਤਸਮਯੇ ਭਾਨੋਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਃ ਕਰਕੈਰ੍ਨਵੈਃ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਲੁਕਣ ਵੇਲੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਚੂੜੇ ਪਾ ਕੇ ਆਉਣ।
ਯਾਮੇਯਾਮੇ ਗਤੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦੇਵੀਪੂਜਨਮੇਵ ਚ
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਹਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤੇਨੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਾਸਸਾ
ਉਹ ਸੁਧੀ ਇਸਤਰੀ ਕਮਲ-ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹੀ ਗਿੱਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਾਦ੍ਯਂਤਿ ਸਂਹृष੍ਟਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨृਤ੍ਯਂਤਿ ਹਰ੍षਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੀਤਤਾਲਾਨੁ ਸਂਬਦ੍ਧਮਨੁਦ੍ਧਤਮਨਾਕੁਲਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਤਾਲ ਅਤੇ ਲੈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯੇਨ ਹृष੍ਯਤਿ ਹਰੋ ਗੌਰੀ ਗੀਤੇਨ ਤੁष੍ਯਤਿ
ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਹਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਗੌਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਾਸਿਨੀਭ੍ਯਸ੍ਤਾਂਬੂਲਂ ਕੁਂਕੁਮਂ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚ 4.28.
ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਹ ਪਾਨ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਨਟੈਰ੍ਵਿਟੈਰ੍ਭਟੈਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਕੋਤ੍ਸਵੈਃ
ਉਥੇ ਨਾਟਕੀਆਂ, ਹਾਸੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੋਲਯੇਤ੍ਸਾ ਤਥਾਸੀਨਂ ਗੁਡੇਨ ਲਵਣੇਨ ਚ
ਉਹ ਬੈਠ ਕੇ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਤੋਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਮਪਿਚ੍ਛੇਦੈਃ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਂਤਿ ਸੂਰਯਃ
ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤੋਲੀ ਜਾਵੇ।
ਲਵਣੇਨ ਸਹਾਤ੍ਮਾ ਹਿ ਤੋਲ੍ਯਤੇ ਚ ਗੁਡੇਨ ਵਾ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨਮਕ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਰ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਯ ਗृਹਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।
ਅਨ੍ਨਂ ਚ ਮਧੁਰਪ੍ਰਾਯਂ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਾਸਿਨੀਃ
ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,
ਯਚ੍ਚ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪੁਰੋ ਦਤ੍ਤਂ ਨੈਵੇ ਦ੍ਯਾਦਿ ਤਦਿਚ੍ਛਯਾ
ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ,
ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗृਹਸ੍ਥੇਭ੍ਯਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਭਵੇਤ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਚ ਸ਼ੂਰ੍ਪੇ ਸਂਪੂਜਯੇਦੁਮਾਮ੍ 4.28.
ਉਮਾਂ ਦੀ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਘਮਾਸਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਿਤਿ ਤੋਲਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਂਦਪੁष੍ਪੈਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਸੁਤਾਮਿਤਿ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਣੋ: ਤੋਲ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਚੰਬੇ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਏਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨੋਕ੍ਤਾ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਕੁਨ੍ਦਸਂਜ੍ਞਯਾ ਜਯਯਾ ਮੁਨਿਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੌਥੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ 'ਕੁੰਦ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।