ਬਾਹੁਂ ਚ ਪਰਿਰਂਭਿਣ੍ਯੈ ਨृਤ੍ਯਸ਼ੀਲਾਯ ਵੈ ਹਰੇਃ
ਬਾਂਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੱਫੀ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਲਈ, ਤੇ ਹਰੀ ਲਈ ਹੈ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਮੁਖਂ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੈ ਵृषੇਸ਼ਾਯ ਪੁਨਰ੍ਵਿਭੋਃ ।। 4.27.
ਦੇਵੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਲਈ, ਵੱਛ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲਈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਂ ਮਦਨਵਾਸਿਨ੍ਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਮ੍ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨੇ
ਅੱਖ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਲਈ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਲਈ ਹੈ।
ਦੇਵ੍ਯੈ ਲਲਾਟਮਿਂਦ੍ਰਾਣ੍ਯੈ ਹਵ੍ਯਵਾਹਾਯ ਵੈ ਵਿਭੋਃ
ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੱਥਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਲਈ, ਤੇ ਹਵਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਲਈ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਾਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਖ੍ਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਦਕਰੌ ਸ਼ਿਵੌ
ਜੋ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦਗ੍ਰਤਃ ਸ਼ਿਵਯੋਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਚਰੀ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਫਿਰੋਂ ਅੱਗੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰੇ ਸਕਟਕੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧ ਮਾਨਕਮ੍
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਕੰਗਣ, ਸੁਆਸਤਿਕ ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ,
ਸ਼ृਂਗੋਦਕਂ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਂ ਵਾਰਿ ਕੁਂਭਾਨ੍ਵਿਤਂ ਤਥਾ
ਸਿੰਗ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਬਿਲਵ ਪੱਤੇ, ਤੇ ਘੜੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ,
ਤਿਲੋਦਕਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰਾਦਿषੁ
ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨੇ
ਹਰ ਥਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੌਰੀ ਮੇ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਘਨਾਸ਼ਾਯ ਮਂਗਲਾ
ਗੌਰੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਣੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਂਤੇ ਲਵਣਂ ਗੁਡਕੁਂਭਂ ਸਮਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹੈਮਂ ਤਦ੍ਵਦਿਕ੍ਸ਼ੁਫਲੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ ।। 4.27.
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਨਮਕ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤੀ ਗੁੜ ਦੀ ਘੜੀ, ਉਮਾ ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਪ੍ਰਸ੍ਤਰਾਵਰਣਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸਵਿਸ਼੍ਰਾਮਾਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਪੱਥਰ ਦੀ ਚਾਦਰ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਵਾਲਾ ਪਲੰਗ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਨਨ੍ਦਕਰੀ ਨਾਮ ਤृਤੀਯੈषਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਇਹ ਤੀਜੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵ੍ਰਤ ਆਰਦ੍ਰਾਨੰਦਕਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਯਮਾਨਂਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਨਸਂਚਯਾਤ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਕੁਰੁਤੇ ਯਾ ਤੁ ਕੁਮਾਰੀ ਵਿਧਵਾ ਤਥਾ
ਇਹ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਕੁਆਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ, ਜੇ ਕਰੇ,
ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਮੁਪੋष੍ਯੈਵਂ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਚਨਵਿਧਾਨਤਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਤਿਪਦ ਦੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ,
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਆਨਂਦਦਾਂ ਸਕਲਦੁਃਖਹਰਾਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਰੋਤਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਧਵਾਧਵਾ ਚ
ਤੀਜੀ ਜੋੜੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਤੇ ਵਿਧਵਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚੈਤ੍ਰਭਾਦ੍ਰਪਦਮਾਘਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤृਤੀਯਾਤ੍ਰਯਮੇਤਨ੍ਮੇ ਕृष੍ਣ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਚੈਤ, ਭਾਦਰੋਂ ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਇਹ ਤੀਜੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀਆਂ?
ਕਿਮਹਂ ਭਕ੍ਤਿਰਹਿਤਸ੍ਤ੍ਰਯੀਮਾਰ੍ਗਾਤਿਗੋ ਨਰਃ
ਕੀ ਮੈਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ?
ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨੁਕੂਲਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਤਜ੍ਜਗਤ੍ਖ੍ਯਾਤਂ ਨਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤੇਨ ਤੇ ਮਯਾ
ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਵਰਤ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵ ਉਮਾਯਾਃ ਪਰਿਚਾਰਿਕੇ
ਜਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਉਮਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਤ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਵਿਦੌ ਕਿਲ ਪੂਜਿਤਾ ਤੁष੍ਟਿਮਭ੍ਯੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੈ ਕੈਸ਼੍ਚ ਵਰਾਨਨੇ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਸਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਯਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਸਵਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਨਰਨਾਰੀ ਮਨੋਰਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਯਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਮਰਦਾਂ-ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਚੈਤ੍ਰੇ ਸਿਤਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਚੈਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਧੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ,
ਸਕੁਂਕੁਮਂ ਸਤਾਂਬੂਲਂ ਸਿਨ੍ਦੂਰਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸੀ
ਕੁੰਕੁਮ, ਪਾਨ, ਸਿੰਧੂਰ ਤੇ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਕੇ,
ਵਿਧਵਾ ਯਾਤਿ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਕੁਮਾਰੀ ਤੁ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ 4.28.
ਵਿਧਵਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਆਰੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਪਟ੍ਟਪਟੀਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਪਿਕਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਕੱਪੜੇ, ਕਪੜੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਛਤਰੀ ਨਾਲ,