ਕੌਂਤੇਯ ਪੁਰੁषੋ ਵਾਪਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਰਂਭਾਵ੍ਰਤਂ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੰਭਾ ਵ੍ਰਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਾਤੁਰ੍ਯਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍ ਸਪਤ੍ਨੀਦਰ੍ਪਦਲਨਂ ਵਸ਼ੀਕਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਤੁਰਾਈ, ਸੁਭਾਗ, ਘਰੇਲੂ ਸੁਖ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ, ਸੌਤ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਵਧੀਆ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿਮਵਦ੍ਵਿਂਧ੍ਯਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਆਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਹਿਮਾਲਾ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੋਹਣੇ ਆਰਯਾਵਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ,
ਮृਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰਂ ਯਾਤਿ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਥੇ ਜੇਹੜਾ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਰਂਭਯਾ ਕਿਲ ਭਯਾਪਹਰਂ ਤਤਸ਼੍ਚ ਗੌਰ੍ਯਾ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਭਵਨਸ੍ਥਿਤਯਾਪਿ ਚੀਰ੍ਣਮ੍
ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਗੌਰੀ ਨੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੋਪਦਤृਤੀਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਤੀਜੀ ਜਾਂ ਚੌਥੀ ਸੁੱਧ ਤਿਥ ਨੂੰ, ਹਰ ਸਾਲ, ਗੋਪਦ ਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੇਨ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਗੋਪਦਮ੍
ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗੋਪਦ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਮਾਲਾਭਿਃ ਪਿष੍ਟਕੈਰ੍ਵਨਮਾਲਯਾ
ਦਹੀਂ, ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਿਠੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ,
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗਵਾਹ੍ਨਿਕਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਾਸਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਾਹ੍ਣਯੋਃ
ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੱਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਰਜਂਤੀਨਾਂ ਗਵਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਾਯਾਂਤੀਨਾਂ ਚ ਭਾਰਤ ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਵਾ ਗਵਾਂ ਪਾਦੇषੁ ਪਾਂਡਵ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ ਗਾਵਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚਰਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ।
ਮਾਤਾ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦੁਹਿਤਾ ਵਸੂਨਾਂ ਸ੍ਵਸਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਮਮृਤਸ੍ਯ ਨਾਭਿਃ
ਉਹ ਰੁਦਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਧੀ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਭੈਣ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਗਾਵੋ ਮੇ ਹृਦਯੇ ਸਂਤੁ ਗਵਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ, ਮੈਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਪਿष੍ਟਂ ਫਲਂ ਸ਼ਾਕਂ ਤਿਲਮਨ੍ਨਂ ਚ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਚੰਗੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਪੀਠ, ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਤਿਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਆਦਲਾ ਖਾਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਗੋਪਦਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍ 4.19.
ਸਵੇਰੇ, ਗੋਪਦ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚ੍ਯਂਤੇऽਤ੍ਰ ਯਥਾ ਗਾਵਸ੍ਤਥਾ ਗੋਵਰ੍ਧਨੋ ਗਿਰਿਃ
ਇਥੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਭਕ੍ਤੋ ਗੋਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਗੋष੍ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ ਗੋਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਗੋ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਤਰ੍ਣਕਾਕੁਲਂ ਗੇਹਂ ਗੋਕੁਲਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤਾਨਂ ਪੂਜਿਤਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇऽਮਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਪੂਜਿਤ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਗੀਤਵਾਦ੍ਯੇਨ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋऽਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ
ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਗੋਪਦਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਗਾ ਵੈ ਪ੍ਰਪੂਜਯਤਿ ਗੋਰਸਪੂਜਨਾਚ੍ਚ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗੋਪਦ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋ ਦੁੱਧ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਹਰਿਕਾਲੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਧਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤਾਂ ਵਿਰੂਢਾਂ ਭੂਤਾਂ ਹਰਿਤਸ਼ਾਡ੍ਵਲਾਮ੍
ਹਰਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਗਿਆ ਤੇ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਰ੍ਧੂਪੈਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਮੋਦਕਾਦਿਭਿਃ
ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਧੂਪ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਡੂ ਆਦਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਘਣ੍ਟਾਵਾਦ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਗੀਤੈਃ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਕਥਾਨੁਗੈਃ
ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਚੰਗੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਾਸਿਨੀਭਿਃ ਸਾ ਨੇਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਸੁੰਦਰ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਧਾਨ੍ਯੈਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨੇਨ ਸਾ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਆਸੀਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਕਾਲੀਨਾਮ੍ਨੀ ਤੁ ਕਨ੍ਯਕਾ
ਦੱਖਣੂੰ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਸੀ।
ਵਰ੍ਣੇਨਾਪਿ ਚ ਸਾ ਕृष੍ਣਾ ਨਵਨੀਲੋਤ੍ਪਲਪ੍ਰਭਾ
ਉਹ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਵਿਵਾਹਿਤਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਂਖਤੂਰ੍ਯਾਨੁਨਾਦਿਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਿਤੇ ਵਿਵਾਹੇ ਤੁ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਜਦ ਵਿਆਹ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।