ਮਾਨੋਨ੍ਮਾਨੈਰ੍ਜਨ੍ਮ ਮਧ੍ਯੇ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ਕृਤਮ੍
ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਮੇਘਪਾਲੀ ਸ਼ੁਭੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ
ਮੇਘਪਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖਰ੍ਜੂਰੈਰ੍ਨਾਲਿਕੇਰੈਸ਼੍ਚ ਦਾਡਿਮੈਃ ਕਰਵੀਰਕੈਃ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਦਾਦੂ ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਮਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਪਿष੍ਟਾਤਕਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍ 4.17.
ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦੋਕ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਮਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੇਹਾਂਤੇ ਯਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ।
ਨਰਕ ਭੀਰੁਤਯਾ ਦਦਾਤਿ ਯੋऽਰ੍ਘ੍ਯਂ ਫਲਾਦ੍ਯਨੁਯੁਤਂ ਨਨੁ ਮੇਘਪਾਲੇਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਫਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਮੇਘਪਾਲੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਮੇਘਪਾਲੀਤृਤੀਯਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਮੇਘਪਾਲੀ ਤੀਜਾ ਵਰਤ' ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਸਤਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਰੂਪਰਮ੍ਭਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਗृਹਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਰੂਪਰੰਭਾ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਖੀ ਘਰਵਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੇ
ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਉੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਨਾਂਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ,
ਸ਼ਂਕਰਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਚੰਗਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ?'
ਆਗਚ੍ਛ ਜਾਨੁਦੇਸ਼ਂ ਤੁ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਗੋਡੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਣਤਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੌਰੀ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਗੌਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖੇ।
ਤੇਨ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਮਨੋਹਾਰੀ ਭਰ੍ਤਾ ਲਬ੍ਧੋਸਿ ਸ਼ਂਕਰ
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਬਣਿਆ।'
ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਯਚ੍ਚੀਰ੍ਣਂ ਪਿਤੁਰਂਤਿਕੇ
'ਪਾਰਵਤੀ, ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ?'
ਪੁਰਾਹਂ ਦੇਵ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕੁਮਾਰੀ ਭਵਨੇ ਪਿਤੁਃ
'ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਕੁਆਰੀ ਵੱਸਦੀ ਸੀ।'
ਤਤੋऽਹਂ ਮੇਨਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਰਾ ਚ ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਣਾ 4.18.
'ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਨਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਹਿਮਾਵਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।'
ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਤਵ
'ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।'
ਏਵਂ ਕਰੋਮਿ ਵੈ ਮਾਤਰ੍ਮਮ ਚੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
'ਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।'
ਮੇਨੋਵਾਚ ਕੁਰੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨੀਞ੍ਜ੍ਵਾਲਮਾਨਾਨ੍ਹੁਤਾਸ਼ਨਾਨ੍
ਮੇਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਜਗਾ ਲੈ।'
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਯਂ ਚਾਹਵਨੀਯਕਮ੍
'ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਦੱਖਣ ਦੀ ਅੱਗ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਰੱਖ।'
ਏਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖਾ ਚਿਰਮ੍
'ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖੜੀ ਰਹਿ।'
ਮृਗਾਜਿਨਚ੍ਛਨ੍ਨਕੁਚਾਂ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਧਾਰਿਣੀਮ੍
'ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਮ੍ਰਿਗਚਾਲੀ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ,'
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਹਾਕਾਲੀ ਮਹਾਮਾਯਾ ਮਹਾਮਤਿਃ
'ਤੂੰ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹਾਮਾਇਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।'
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਵੈਤਰਿਣੀ ਸੈਵ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਸਤੀ
ਸਰਸਵਤੀ ਹੀ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤੇ ਨੇਕ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਯਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਵਨ ਕਰਣ।
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਘृਤਪਾਚਿਤਮ੍ 4.18.
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ, ਜੋ ਘੀ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਜੀਰਕਂ ਕਡੁਹੁਂਡਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਪੂਪਾਨ੍ਕੁਸੁਮਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਰਾ, ਕੜਹੁੰੜਾ, ਅਪੂਪ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਰੱਖਣ।