ਪੁਨਰਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਵਿਪ੍ਰ ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।
ਕਾਨ੍ਯਕੁਜ੍ਜੇ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਸ਼ੀਲਕਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਣ ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਦਾਨਮਚੀਕਰਤ੍
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਧਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਸ਼ਰਤ੍ਕਾਲੇ ਨਵਦੁਰ੍ਗਾਵ੍ਰਤਂ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਵਦੁਰਗਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਚਾਦ੍ਯ ਯੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਯੁਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ?'
ਇਤਿ ਸ਼ੋਕਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੀਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ—
ਨਿਰਾਹਾਰਵ੍ਰਤਂ ਤੇਨ ਕृਤਂ ਤੁ ਨਵਮਾਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਜੀਮੂਤਕੇਤੁਰਿਤਿ ਚ ਸੋਭੂਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਧਿਪਃ
ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜੀਮੂਤਕੇਤੁ ਸੀ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਦ੍ਵਰ੍षਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗਪ੍ਰਭੋਗਵਾਨ੍
ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਤਕ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤੇਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਜਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਸ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਰਾਜਨ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਮਹੋਤ੍ਤਮੇ 3.2.15.
ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਧਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਮृਗਯਾਕੇਲਿਲੋਲੁਪਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ।
ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਨਵਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨ ਕृਤਂ ਜੀਵਘਾਤਨਮ੍
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ਼੍ਚ ਕੁਟੀਮਧ੍ਯੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਕੁਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਰਾਮਮਯੀ ਗਾਥਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸ ਤਮਾਹ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ ਮਦੀਯਂ ਨਗਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਵ੍ਰੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਗਾ ਸ਼ਹਿਰ—'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਣ ਨਗਰਂ ਭੂਪਤੇਃ ਸਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਰਾਜਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
ਮਲਯਾਦ੍ਰੌ ਮਹਾਰਮ੍ਯੇ ਤੇਪਤੁਰ੍ਬਹੁਲਂ ਤਪਃ
ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਵਾਦੀ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕਮਲਾਕ੍ਸ਼ੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ਿਵਮਂਦਿਰੇ 3.2.15.
ਕਮਲਾਕਸ਼ੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁੜੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਸੀ।
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਾਰ੍ਥੇ ਮਂਦਿਰਂ ਯਯੌ
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਵੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕਾਮਬਾਣੇਨ ਪੀਡਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਉਵਾਚ ਮਦਨਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਪੁਤ੍ਰਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਪਂਚਬਾਣਾਯ ਕਾਮਾਯ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਨਮੋਨਮਃ
ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਮ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮਕਰਧ੍ਵਜਦੇਵਤਾ
ਫਿਰ ਮਕਰਧਵਜ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਨਰਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਤ੍ਵਾ ਗਰੁਡੋਤ੍ਤੁਂਗਮਾਯਯੌ
ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ।
ਰੁਰੋਦ ਬਹੁਧਾ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਜੀਮੂਤਵਾਹਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਜੀਮੂਤਵਾਹਨ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ।
ਵृਦ੍ਧਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੇਨੇਦਂ ਦੁਃਖਮਾਗਤਮ੍
ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਦੁੱਖ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ?'
ਤਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਵਿਲਪਾਮਿ ਮਹਾਕੁਲਾ 3.2.15.
ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ, ਮੈਂ, ਉੱਚ ਘਰ ਦੀ, ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।