ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਸ੍ਵਕਾਲੋਤ੍ਥੈਃ ਖਰ੍ਜੂਰੈਰ੍ਨ੍ਨਾਲਿਕੇਰਕੈਃ
ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ, ਖਜੂਰ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ऋਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਨੇष ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਰਸਮ ਨੇਕ ਤੇ ਸੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲਵਣਂ ਗੁਡਂ ਘृਤਂ ਤੈਲਂ ਪਯਃਕੁਂਭਾਸ੍ਤਿਲੈਃ ਸਹ
ਨਮਕ, ਗੁੜ, ਘਿਉ, ਤੇਲ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਘੜੇ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਦਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼ਿ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ! ਹਰ ਰੋਜ਼, ਚੰਦ ਦੀ ਵਾਧ ਚ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਵੋਨਵੋਸਿ ਮਾਸਾਂਤੇ ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ,
ਗਗਨਾਙ੍ਗਣਸਦ੍ਦੀਪ ਦੁਗ੍ਧਾਬ੍ਧਿਮਥਨੋਦ੍ਭਵ
ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਨਾਲ ਜਨਮੇ ਹੋਏ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰਾਜਾਯ ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਅਰਘ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਂ ਤੁ ਭਾਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਸਮਾਸ੍ਤृਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਂਡਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਧਰਾਂ ਦੇਵੀਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ 4.13.
ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ।
ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਸੁਸ੍ਵਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਮਮृਤੋਪਮਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਅਤਿ ਸੁਆਦਲਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ।
ਆਚਮ੍ਯ ਖਾਨ੍ਯੁਪਾਲਭ੍ਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸੋਮਂ ਸ੍ਵਪੇਦ੍ਭੁਵਿ
ਜਲ ਚੱਖ ਕੇ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੱਖ ਕੇ ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੁਨ੍ਯਨ੍ਨਂ ਤੁ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਗੋਰਸੋਤ੍ਤਰਮ੍ ।। ਘृਤਾਕ੍ਤਾਃ ਸਗੁਣਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਕृਸ਼ਰਾਸ੍ਸਦਾ
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਘਿਉ ਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਖੀਰ ਸਦਾ ਹੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਭਦ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਦਾ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਤਣ੍ਡੁਲਾਃ
ਸਭ ਚੰਗੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਕਣਕ ਤੇ ਕਾਲਾ ਚੌਲ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਤਰ੍ਜ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿਉ-ਪੁਰਖਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭृਤ੍ਯਬਨ੍ਧੁਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕਾਮਤਃ
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕਰੋਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਰ੍षਮੇਕਮਮਤ੍ਸਰੀ
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੇ ਰਾਗ-ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਸਾਲ ਕਰੇ—
ਏਤਤ੍ਕਰੋਤਿ ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਾ ਪਤਿਮ੍
ਜੇਹੜੀ ਕੁੜੀ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚੰਗਾ ਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍
ਰਾਜ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੋषਿਤ੍ਕੁਲਾਕੁਲਵਿਵਾਹਮਨੋਰਮਾਣਿ ਸ਼ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਯਾਨਸ਼ਯਨਾਸਨਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ 4.13.
ਉੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ, ਸੁੰਦਰ ਖੱਟਾਂ, ਸਵਾਰੀ, ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਜਾਵਟ—all ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਵ੍ਰਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਾਸੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਛੁਕ੍ਲਾਃ ਕ੍ਲਮਾਪਹਾਃ
ਦੂਜੇ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਚਾਰ ਚੰਨਣ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਵਾਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਲੋਕੇ ਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ।
ਏਕਾ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਅਨ੍ਯਾ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਤਥਾ
ਇੱਕ ਵਰਤ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੂਜਾ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਕਲੁषਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਾਦੇ ਚ ਗੀਰ੍ਮਲਾ
ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਕਲੁਸ਼ਾ' ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਵਿੱਚ 'ਗੀਰਮਲਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਕਲੁषਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਗੀਰ੍ਮਲਾ ਮਤਾ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਪ੍ਰੇਤਸਂਚਾਰਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਮ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਇਸਨੂੰ ਕਲੁਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਗੀਰਮਲਾ ਕਿਉਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ? ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਯਾਮੀ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਾਰ੍ਥਮਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ
ਇਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਜੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨਿषੂਦਿਤਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਨੇ ਵਹ੍ਨੌ ਸਂਵਿਭਜ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਨਦੀਭੂਮਿਵਹ੍ਨਿਬ੍ਰਹ੍ਮਹਨੇष੍ਵਥ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਦਰਿਆ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ—
ਮਧੁਕੈਟਭਯੋ ਰਕ੍ਤੇ ਪੁਰਾ ਮਗ੍ਨੇਤਿ ਮੇਦਿਨੀ 4.14.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਨਦ੍ਯਃ ਪੂਰਮਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਧੂਮਸ਼ਿਖਾ ਮਲਃ
ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ ਮੈਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਤੇ ਲੌ ਵੀ ਮੈਲੀ ਹੋ ਗਈ।