ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਯੇ ਸ਼ੁਚਯੋऽਮਲਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਨ—
ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਯੁਕ੍ਤਾਪਿ ਸ੍ਵਾਚਾਰੈਃ ਸਂਯੁਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਨਦ੍ਯਾਂ ਤਡਾਗੇ ਵਾ ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਕੂਪੇ ਗृਹੇਪਿ ਵਾ
ਉਹ ਨਦੀ, ਤਲਾਬ, ਜੋਹੜ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮृਦਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਂਗੇषੁ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍
ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾਪਿ ਵਂਦਿਤਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਮਤੋ ਵਿਮਲਂ ਕੁਰੁ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਆਖੋ: 'ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।'
ਇਤਿ ਮृਨ੍ਮਂਤ੍ਰਃ ਜਲਾਵਗਾਹਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਣ੍ਡਮਾਲਿਖ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੱਕਰ ਬਣਾਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ।
ਤ੍ਵਮਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਜਗਤਾਂ ਚ ਜਗਨ੍ਮਯੇ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
ਗਂਗਾਸਾਗਰਜਂ ਤੋਯਂ ਪੌष੍ਕਰਂ ਨਾਰ੍ਮਦਂ ਤਥਾ
ਗੰਗਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਪਾਣੀ—
ਇਤਿ ਸ੍ਨਾਨਮਂਤ੍ਰਃ ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਆਚਮ੍ਯ ਤਟਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।।4.13.
ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਚੱਕ ਕੇ, ਤਟ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਨਿਵਸ੍ਯ ਵਾਸਸੀ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਸ਼ੁਚਿਃ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸਃ
ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗृਹੀਤਨਿਯਮੋ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਛੁਚਿਵ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤਤੋ ਨਾਮ ਤृਤੀਯਾਦਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਨੇ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਦੌ ਦੇਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇऽਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਭਿਪੂਜਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨਰੈਃ
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਨਾਭੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਲੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇਹ੍ਨਿ ਜਗਦ੍ਧਾਤੁਃ ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਘੀਵਰੈਰ੍ਹਰਿਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਦੀਪਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਘਿਉ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਸੁੱਚੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦੀਵੇ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦਿਨਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਸਤਿ
ਫਿਰ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ,
ਸ਼ਸ਼ਿਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਸ਼ਾਂਕੇਨ੍ਦੁਨਾਮਾਨਿ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਨਰਃ
ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ਸ਼ੀ, ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਨਾਂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯੋ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਯ ऋਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਰਥੇਤਰੈਃ 4.13.
ਅਰਘ ਪੂਜਾ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਦੇ ਸਕਣ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਦਧਿ ਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਃ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਦਹੀਂ, ਦੂਬ ਘਾਹ, ਚੌਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨਾਲ।
ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਸ੍ਵਕਾਲੋਤ੍ਥੈਃ ਖਰ੍ਜੂਰੈਰ੍ਨ੍ਨਾਲਿਕੇਰਕੈਃ
ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ, ਖਜੂਰ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ऋਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਨੇष ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਰਸਮ ਨੇਕ ਤੇ ਸੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲਵਣਂ ਗੁਡਂ ਘृਤਂ ਤੈਲਂ ਪਯਃਕੁਂਭਾਸ੍ਤਿਲੈਃ ਸਹ
ਨਮਕ, ਗੁੜ, ਘਿਉ, ਤੇਲ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਘੜੇ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਦਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼ਿ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ! ਹਰ ਰੋਜ਼, ਚੰਦ ਦੀ ਵਾਧ ਚ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਵੋਨਵੋਸਿ ਮਾਸਾਂਤੇ ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਨਵਾਂ ਚੰਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ,
ਗਗਨਾਙ੍ਗਣਸਦ੍ਦੀਪ ਦੁਗ੍ਧਾਬ੍ਧਿਮਥਨੋਦ੍ਭਵ
ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਨਾਲ ਜਨਮੇ ਹੋਏ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰਾਜਾਯ ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਅਰਘ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਂ ਤੁ ਭਾਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਸਮਾਸ੍ਤृਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਂਡਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਧਰਾਂ ਦੇਵੀਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ 4.13.
ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ।
ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਸੁਸ੍ਵਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਮਮृਤੋਪਮਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਅਤਿ ਸੁਆਦਲਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ।