ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਹੋਵਾਚ ਸ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਦਨਾਲਸਃ 3.2.14.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਦਨਾਲਸਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬੋਲੇ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਬਹੁਲਾ ष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਬਹੁਲਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾਇਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ ਹृਦਿ ਗੋਵਿਂਦਂ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਤ੍ਵਯੈਕੇਨ ਲੀਲਾਰ੍ਥਤੋ ਦੇਵਦੇਵ ਪ੍ਰਿਯਾਰਾਧਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮੇਤਦ੍ਧਿ ਗੁਪ੍ਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਹੀ ਦੁਆਰਾ, ਖੇਡ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਜਗਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਲੇ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਲਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਸਂਹृਤਂ ਵੈ ਨਮਸ੍ਤੇਨਮਸ੍ਤੇ
ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ, ਤੇਰੀ ਕਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਮੋਚਿਤਾ
ਇਸ ਸਤਿ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਰਮਣੀਂ ਸ੍ਵਾਂ ਸਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਨਨਨ੍ਦ ਮੁਦਿਤੋ ਨृਪ ਸੁਦੇਵਂ ਸ ਸਮਾਹੂਯ ਸ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਦਦੌ ਮੁਦਾ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਨੰਦ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸੁਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਮਦਾਤੁਰਾਮ੍
ਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਲੈ ਲਈ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਪ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦਾ ਚਲਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਰਾਖ੍ਯਾਨਕਂ ਵਿਪ੍ਰ ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।
ਕਾਨ੍ਯਕੁਜ੍ਜੇ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਸ਼ੀਲਕਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਣ ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਦਾਨਮਚੀਕਰਤ੍
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਧਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਸ਼ਰਤ੍ਕਾਲੇ ਨਵਦੁਰ੍ਗਾਵ੍ਰਤਂ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਵਦੁਰਗਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਚਾਦ੍ਯ ਯੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਯੁਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ?'
ਇਤਿ ਸ਼ੋਕਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੀਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ—
ਨਿਰਾਹਾਰਵ੍ਰਤਂ ਤੇਨ ਕृਤਂ ਤੁ ਨਵਮਾਹ੍ਨਿਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਜੀਮੂਤਕੇਤੁਰਿਤਿ ਚ ਸੋਭੂਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਧਿਪਃ
ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜੀਮੂਤਕੇਤੁ ਸੀ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਦ੍ਵਰ੍षਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗਪ੍ਰਭੋਗਵਾਨ੍
ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਤਕ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤੇਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਜਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਸ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਰਾਜਨ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਮਹੋਤ੍ਤਮੇ 3.2.15.
ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਧਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਮृਗਯਾਕੇਲਿਲੋਲੁਪਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ।
ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਨਵਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨ ਕृਤਂ ਜੀਵਘਾਤਨਮ੍
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ਼੍ਚ ਕੁਟੀਮਧ੍ਯੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਕੁਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਰਾਮਮਯੀ ਗਾਥਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸ ਤਮਾਹ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ ਮਦੀਯਂ ਨਗਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਵ੍ਰੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਗਾ ਸ਼ਹਿਰ—'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਣ ਨਗਰਂ ਭੂਪਤੇਃ ਸਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਰਾਜਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
ਮਲਯਾਦ੍ਰੌ ਮਹਾਰਮ੍ਯੇ ਤੇਪਤੁਰ੍ਬਹੁਲਂ ਤਪਃ
ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਵਾਦੀ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕਮਲਾਕ੍ਸ਼ੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਕਨ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ਿਵਮਂਦਿਰੇ 3.2.15.
ਕਮਲਾਕਸ਼ੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁੜੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਸੀ।