ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌ ਤ੍ਰੀਨ੍ਵੈ ਮਾਸਾਨ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਜੈਠ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦਸ੍ਯਾਦੌ ਤ੍ਰੀਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਪਾਂਡੁਨਂਦਨ
ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਦੌ ਤ੍ਰੀਨ੍ਮਾਸਾਂਸ੍ਤੁ ਨਰਾਧਿਪ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਏ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਮਾਸੇਨੈਵ ਚੋਕ੍ਤਾਨਿ ਭਦ੍ਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਭਾਰਤ
ਏ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਭਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨਿਯਮਾਧਾਨਂ ਪ੍ਰਧਾਨਨਿਯਮਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਨਵਹਿਤੋ ਭਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਪਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਦੌ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਿਥਯੋ ਵਰਾਃ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਰੀਕਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਭੁਕ੍ਤਾਸਨਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਾਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬੈਠਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹਰਤ੍ਰਯੇ ਸਮਧਿਕੇ ਗਤੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ 4.13.
ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਧਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਯੇ ਸ਼ੁਚਯੋऽਮਲਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਨ—
ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਯੁਕ੍ਤਾਪਿ ਸ੍ਵਾਚਾਰੈਃ ਸਂਯੁਤਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਨਦ੍ਯਾਂ ਤਡਾਗੇ ਵਾ ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਕੂਪੇ ਗृਹੇਪਿ ਵਾ
ਉਹ ਨਦੀ, ਤਲਾਬ, ਜੋਹੜ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮृਦਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਂਗੇषੁ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍
ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾਪਿ ਵਂਦਿਤਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਮਤੋ ਵਿਮਲਂ ਕੁਰੁ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਆਖੋ: 'ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।'
ਇਤਿ ਮृਨ੍ਮਂਤ੍ਰਃ ਜਲਾਵਗਾਹਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਣ੍ਡਮਾਲਿਖ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੱਕਰ ਬਣਾਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ।
ਤ੍ਵਮਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਜਗਤਾਂ ਚ ਜਗਨ੍ਮਯੇ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
ਗਂਗਾਸਾਗਰਜਂ ਤੋਯਂ ਪੌष੍ਕਰਂ ਨਾਰ੍ਮਦਂ ਤਥਾ
ਗੰਗਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਪਾਣੀ—
ਇਤਿ ਸ੍ਨਾਨਮਂਤ੍ਰਃ ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਆਚਮ੍ਯ ਤਟਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।।4.13.
ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਚੱਕ ਕੇ, ਤਟ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਨਿਵਸ੍ਯ ਵਾਸਸੀ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਸ਼ੁਚਿਃ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸਃ
ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗृਹੀਤਨਿਯਮੋ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਛੁਚਿਵ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤਤੋ ਨਾਮ ਤृਤੀਯਾਦਿ ਚਤੁਰ੍ਦਿਨੇ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਦੌ ਦੇਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇऽਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਭਿਪੂਜਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨਰੈਃ
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਨਾਭੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਲੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇਹ੍ਨਿ ਜਗਦ੍ਧਾਤੁਃ ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਘੀਵਰੈਰ੍ਹਰਿਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਦੀਪਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਘਿਉ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਸੁੱਚੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦੀਵੇ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦਿਨਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਸਤਿ
ਫਿਰ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ,
ਸ਼ਸ਼ਿਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਸ਼ਾਂਕੇਨ੍ਦੁਨਾਮਾਨਿ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਨਰਃ
ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ਸ਼ੀ, ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਨਾਂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯੋ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਦੇਯ ऋਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਰਥੇਤਰੈਃ 4.13.
ਅਰਘ ਪੂਜਾ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਦੇ ਸਕਣ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਦਧਿ ਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਃ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਦਹੀਂ, ਦੂਬ ਘਾਹ, ਚੌਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨਾਲ।