ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੋਪਾਨਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਚਾਰੋਂ ਵਰਣਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਹੈ—
ਧਨ੍ਯਮਾਯੁਃਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍ 4.12.
ਇਹ ਵਰਤ ਧਨ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਵਿਧਵਯਾਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਯੋऽਵੈਧਵ੍ਯਹੇਤਵੇ
ਇਹ ਵਰਤ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧਵਾਪਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ—
ਉਪੋष੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਂ ਤੁ ਭੁਂਜੀਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ—
ਅਂਤੇ ਚਾਂਤੇ ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਰਂਭਵਿਧਿਨਾਚਰੇਤ੍
ਅੰਤ ਵਿਚ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ—
ਵ੍ਰਤਵਿਘ੍ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਜਾਤੇ ਦੈਵਾਤ੍ਕਥਂਚਨ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਕਿਸੇ ਕਰਮਫਲ ਕਰਕੇ ਆ ਜਾਵੇ—
ਅਥ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ—
ਅਂਤੇ ਚਾਂਤੇ ਚ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪ੍ਰਾਰਂਭਵਿਧਿਨਾ ਚ ਰੇਤ੍
ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਸੋऽਪਿ ਤਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਤ੍ਯਾਰਂਭਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ਭਵਂਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾਃ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਾਨੁਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਵੀ, ਸੱਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਬृਹਤ੍ਤਪ ਇਦਂ ਵ੍ਰਤਮਾਦਰਾਦ੍ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ षੋਡਸ਼ਸਮਾ ਨਿਰਤਾਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰੋਪਵਾਸਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਦਹਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਭਲੇ ਵਰਤ ਦੇ ਵਰਣਨ। ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਦੇਵਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਸੇਵਨੇਨ ਵਾ
ਕੀ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਂ ਰਾਜਞ੍ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਨਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭੋਦਯਃ ਪੁਰਾ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਯਮੁਨਾਤਟੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭੋਦਯਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਸਂਜਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਜਾਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣष੍ਠੀਵੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹ ਸੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁਵਰਨਛਟੀਵੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਪੁਨਰੁ ਜੀਵ੍ਯਤੇऽਪ੍ਯਸੌ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਸ੍ਯੁਭਿਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਨੀਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵੈ ਜੀਵਿਤਃ ਕਥਮ੍
ਉਹ ਡਾਕੂਆਂ ਵਲੋਂ ਮੌਤ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ?
. ਦੇਵਰ੍षੀ ਤਸ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰੇ ਚ ਸਦਾ ਨਾਰਦਪਰ੍ਵਤੌ
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਏਕਦਾ ਸਂਜਯਗृਹਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤੌ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਸੰਜਯ ਦੇ ਘਰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤੇषਾਮਥੋਪਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਾਂਤਭਾषਿਣੌ 4.13.
ਜਦ ਉਹ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਾਨਂ ਕਨ੍ਯੇਯਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਪਰਵਤ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕੁੜੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ।'
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਨਖਾ ਪਦ੍ਮਕਿਂਜਲ੍ਕਸਪ੍ਰਭਾ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨਖ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕ ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਸਵਿਲਾਸਾ ਗਜਗਤਿਃ ਸੁਨਾਸਾ ਕੋਕਿਲਸ੍ਵਰਾ
ਇਹ ਨਾਚਦੀ ਹੋਈ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤਿਲਪੁष੍ਪਸ੍ਫੁਟਾ ਨਾਸਾ ਰੂਪਂ ਸਂਪਰਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਨਾਜੁਕ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾ ਣਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦਿਆਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥੋਵਾਚ ਨृਪਂ ਧੀਮਾਨ੍ਨਾਰਦਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ੧੬ ਈਪ੍ਸਿਤਂ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਰਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਫਿਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨਾਰਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਜਲਤਾ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।'
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਯਸ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪੁਰੀषਂ ਵਾ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਣਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਜੋ ਵੀ ਮੂਤਰ, ਗੰਦ ਜਾਂ ਕਫ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ—
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ 4.13.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਾਲਙ੍ਕਾਰਾਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੀ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।