ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਨਾਮ੍ਨਾਭੂਦ੍ਰਾਜਾ ਰਾਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਉਥੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਲਾ ਨਾਮ੍ਨਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਭੁਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਕੀਰਤਿਮਾਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ।
ਪृष੍ਟਃ ਸੁਖਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਂ ਸਮੁਪਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਜ੍ਞਾਨੀ ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਲਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕੀਰਤਿਮਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਕਲ੍ਪਯੇਨ੍ਮਾਸਮੇਕਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼੍ਵਃਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਮ੍
ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਨਿਯਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ
—ਮੈਂ ਨਿਯਮਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਪੁਰੁषੋ ਨਾਰੀ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਤਿਕੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ—
ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਕਾਲਾਦ੍ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮਰਦ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤੀ ਪਾਰ੍ਥ ਸੁਗਨ੍ਧਾਮਲਕੈਸ੍ਤਿਲੈਃ 4.11.
ਪਾਰਥ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਲਾ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਚਯਾष੍ਟੌ ਪੁਨਃ ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਵਿਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਫਿਰ, ਆਠ ਆਵਲੇ ਪੀਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤਿਲਾਪਿष੍ਟੈਃ ਕੋਕਿਲਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਤਿਲ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਪੇਸਟ ਨਾਲ, ਪੰਛੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੋਕਿਲ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਧੂਪਨੈਵੇਦ੍ਯਦੀਪਾਲਕ੍ਤਕਚਂਦਨੈਃ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿਲਵ੍ਰਤੀ ਭਕ੍ਤੋ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਪਾਂਡਵ
ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ, ਧੂਪ, ਭੋਗ, ਦੀਵੇ, ਲੱਕ, ਚੰਦਨ ਨਾਲ — ਤਿਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਭਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ।
ਤਿਲਸਹੇ ਤਿਲਸੌਖ੍ਯੇ ਤਿਲਵਰ੍ਣੇ ਤਿਲਪ੍ਰਿਯੇ
‘ਹੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਜੀਉਣ ਵਾਲੀ, ਤਿਲ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤਿਲ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਤਿਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—’
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗृਹਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਂਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਾਂਤੇ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕੋਕਿਲਾਂ ਤਿਲਪਿष੍ਟਜਾਮ੍
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਪਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਕੋਕਿਲ—
ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਧਨੈਰ੍ਗੁਡੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣ੍ਯਾਂ ਕੁਂਡਲੇऽਥ ਵਾ ਵ੍ਯਾਸੇ ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਿਭਿਃ ਸ਼ੁਭਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਕਪੜਿਆਂ, ਧਨ, ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਵਣੀ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਜਾਂ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਚੰਗੀ ਨਸੀਬ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯਾ ਕੁਰੁਤੇ ਨਾਰੀ ਕੋਕਿਲਾਵ੍ਰਤਮਾਦਰਾਤ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕੋਕਿਲਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਨਿਃਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯਂ ਪਤਿਂ ਭਵ੍ਯਂ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੂਤਲੇ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਵਸ਼ਿष੍ਠੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ 4.11.
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪਨ੍ਨਂ ਵਸ਼ਿष੍ਠਵਚਨਾਦਿਹ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਵਂ ਯਾਨ੍ਯਾਪਿ ਕੌਂਤੇਯ ਕੋਕਿਲਾਵ੍ਰਤਮਾਦਰਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਜੋ ਕੋਕਿਲਾ ਵ੍ਰਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਯੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਕਲਰਵਾਂ ਕਲਕਂਠਪੀਠਾਂ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਸਾਜ੍ਯਤਿਲਪਿष੍ਟਮਯੀਂ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੀ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਕੋਕਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਬृਹਤ੍ਤਪੋਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੁਰਾਸੁਰਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ृਣੁ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਵੇਰਵਾ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਪਰ੍ਵਣ੍ਯਾਸ਼੍ਵਯੁਜਸ੍ਯਾਂਤੇ ਪਾਯਸਂ ਘृਤ ਸਂਯੁਤਮ੍
ਅਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਚਾਵਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯਾਥ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਿਲ੍ਵਜਂ ਦਂਤਧਾਵਨਮ੍
ਜਲ ਪੀ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਬਿਲਵ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਾਣਿ षੋਡਸ਼
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਰਤ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ਿਰੇ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਪਰੇऽਹਨਿ
ਫਿਰ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਦੀਪਕਾਨ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵਰਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਪਤ੍ਨੀਕਾਨ੍ਯਤਵ੍ਰਤਾਨ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਸੱਦੋ।