ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮੀਪੇ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੇਵਰਂ ਚ ਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ
ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਤਿਲ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਰ੍ਥਿਤੋऽਸੌ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੋਕੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਚਿਰਂ ਜੀਵਤੁ ਮੇ ਵृਦ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਃ ਕੋਸ਼ਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਮਪਿ ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਿਤਿ ਮੈਥਿਲੀ ।। 4.9.
ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸਸੁਰ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇ; ਤੇ ਮੈਂ, ਮੈਥਿਲੀ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੂੰ ਜੀਵਦੇ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।
ਯਯਾਚੇ ਤਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਰੁਮਂ ਸਤ੍ਯੋਪਯਾਚਨਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।
ਏਵਮਨ੍ਯਾਪਿ ਯਾ ਨਾਰੀ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭੁਵਿ ਤਂ ਨਗਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਯ ਵਨ੍ਦਯੇਨ੍ਮੂਲਂ ਪਾਦਪਂ ਰਕ੍ਤਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਲਾਲ ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ ਮਹਾਸ਼ਾਖ ਮਕਰਧ੍ਵਜਮਨ੍ਦਿਰ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਡੰਗਾਂ ਬਹੁਤ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮਕਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਯਾਃ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮਸ਼ੋਕਤਰੁਂ ਤਰੁਣ੍ਯਃ ਸਂਪੂਜਯਂਤਿ ਕੁਸੁਮਾਕ੍ਸ਼ਤਧੂਪਦੀਪੈਃ
ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਆਂ ਨਾਲ।
ਕਰਵੀਰਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਭਵਂ ਹृਦ੍ਯਂ ਕਰਵੀਰਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ
ਕਰਵੀਰ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਦਿਵਯ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਸੁਹਣੇ ਕਰਵੀਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤਤਂਤੁਪਰੀਧਾਨਂ ਗਨ੍ਧਧੂਪਵਿਲੇਪਨੈਃ
ਲਾਲ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ।
ਗੁਣਕੈਰ੍ਘਟਕੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਨਾਲਿਕੇਰੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ
ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ, ਦਿਵਯ ਘੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਨਾਰੀਅਲਾਂ ਨਾਲ।
ਕਰਵੀਰ ਵਿषਾਵਾਸ ਨਮਸ੍ਤੇ ਭਾਨੁਵਲ੍ਲਭ
ਕਰਵੀਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿਆਰੇ।
ਆਕृष੍ਣੇਨ ਰਜਸਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਨਿਵੇਸ਼ਯਨ੍ਨਮृਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚ
ਕਾਲੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਚਲਦਿਆਂ, ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਮਰਣ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸੂਰ੍ਯਾਰਾਧਨਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵਰਤ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ।
ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਗਂਗਯਾ ਤਥਾ ਕਰਵੀਵ੍ਰਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਦਮਯੰਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕਰਵੀਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਸਭ ਸੁਖ ਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਰਤ੍ਨਕੁਸੁਮਾਂਚਿਤਸਰ੍ਵਸ਼ਾਖਂ ਨੀਲੈਰ੍ਦਲੈਸ੍ਤਤਤਨੁਂ ਕਰਵੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਕਰਵੀਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਡੰਗ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਕਰਵੀਰਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦਸ਼ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਕਰਵੀਰ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਕਿਲਾਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ thumb|[https://vedastudy.tripod.com/pur_index25/rakshab.htm ਰਕ੍ਸ਼ਾਬਨ੍ਧਨਮ੍] thumb|ਕੋਕਿਲਾ Cochlea ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਵ੍ਰਤਂ ਮਮ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਕੋਕਿਲਾ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵ, ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਵਰਤ ਦੱਸੋ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਨਾਮ੍ਨਾਭੂਦ੍ਰਾਜਾ ਰਾਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਉਥੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਲਾ ਨਾਮ੍ਨਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਭੁਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਕੀਰਤਿਮਾਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ।
ਪृष੍ਟਃ ਸੁਖਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਂ ਸਮੁਪਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਜ੍ਞਾਨੀ ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਲਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕੀਰਤਿਮਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਕਲ੍ਪਯੇਨ੍ਮਾਸਮੇਕਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਸ਼੍ਵਃਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਮ੍
ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਨਿਯਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ
—ਮੈਂ ਨਿਯਮਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਪੁਰੁषੋ ਨਾਰੀ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਤਿਕੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ—
ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਕਾਲਾਦ੍ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮਰਦ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ—
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤੀ ਪਾਰ੍ਥ ਸੁਗਨ੍ਧਾਮਲਕੈਸ੍ਤਿਲੈਃ 4.11.
ਪਾਰਥ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਲਾ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਚਯਾष੍ਟੌ ਪੁਨਃ ਪਿष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਵਿਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਫਿਰ, ਆਠ ਆਵਲੇ ਪੀਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।