ਏਵਂ ਨਰੋ ਵਾ ਨਾਰੀ ਵਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਵਾਰਾ ਵੈਰਿਣੋ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ,
ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹੀਪਾਲੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂਜਯੋ ਜਯੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਯਾ ਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਚੈਤ੍ਰੇ ਗृਹੀਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਹृਦਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਤ ਲਿਆ; ਸਾਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਅਸੂਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਕਾਮੋ ਵਾ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਯਃ ਪੁਰਃ
ਜੋ ਵੀ ਇਰਖਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਸਪਤ੍ਨੀਦਰ੍ਪਾਪਹਰਾ ਵਸ਼ੀਕृਤਮਹੀਤਲਾ
ਧਰਤੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਈ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਭ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ,
ਤਾਵਤ੍ਕਰੇਣਾਭਿਭੂਤੋ ਭਰ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਵੇਦਨਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਪਹਾਰਕਃ 4.8.
ਧਰਮ-ਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਗृਹਮਞ੍ਜਸਾ
ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾਂ ਤਿਲਕਾਲਂਕृਤਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਸ ਨृਪਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਹ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਰਤ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕਤਿਲਕਾਲਕਭੂषਣਂ ਤੇ ਖ੍ਯਾਤਂ ਵ੍ਰਤਂ ਸਕਲਦੁਃਖਹਰਂ ਪਰਂ ਚ
ਇਹ ਵਰਤ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਕਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਸ਼ੋਕਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਰੂਢਸ਼ੁਭਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੂਢੈਃ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗੁਣ ਕੈਰ੍ਮੋਦਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮਿੱਠੇ ਪੂਰੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਨਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਦ੍ਦਿਨੇऽਨਘ
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਪਿਤृਭ੍ਰਾਤृਪਤਿਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਸਾਸ ਅਤੇ ਸਸੁਰ ਲਈ ਵੀ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿ ਤਮ੍
ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅਰਘ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਯਥਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਯਥਾ ਵੇਦਵਤੀ ਸਤੀ
ਦਮਯੰਤਿ, ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਵੈਦਵਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਵਨੇ ਵ੍ਰਜਂਤ੍ਯਾ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਸੀਤਯਾ ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮੀਪੇ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੇਵਰਂ ਚ ਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ
ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਤਿਲ ਵਾਲੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਰ੍ਥਿਤੋऽਸੌ ਰਕ੍ਤਾਸ਼ੋਕੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਚਿਰਂ ਜੀਵਤੁ ਮੇ ਵृਦ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਃ ਕੋਸ਼ਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਮਪਿ ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਿਤਿ ਮੈਥਿਲੀ ।। 4.9.
ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸਸੁਰ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇ; ਤੇ ਮੈਂ, ਮੈਥਿਲੀ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੂੰ ਜੀਵਦੇ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।
ਯਯਾਚੇ ਤਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਰੁਮਂ ਸਤ੍ਯੋਪਯਾਚਨਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।
ਏਵਮਨ੍ਯਾਪਿ ਯਾ ਨਾਰੀ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭੁਵਿ ਤਂ ਨਗਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਯ ਵਨ੍ਦਯੇਨ੍ਮੂਲਂ ਪਾਦਪਂ ਰਕ੍ਤਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਲਾਲ ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ ਮਹਾਸ਼ਾਖ ਮਕਰਧ੍ਵਜਮਨ੍ਦਿਰ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਡੰਗਾਂ ਬਹੁਤ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮਕਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਯਾਃ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮਸ਼ੋਕਤਰੁਂ ਤਰੁਣ੍ਯਃ ਸਂਪੂਜਯਂਤਿ ਕੁਸੁਮਾਕ੍ਸ਼ਤਧੂਪਦੀਪੈਃ
ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਆਂ ਨਾਲ।
ਕਰਵੀਰਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਭਵਂ ਹृਦ੍ਯਂ ਕਰਵੀਰਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ
ਕਰਵੀਰ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਦਿਵਯ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਸੁਹਣੇ ਕਰਵੀਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।