ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਵਿਹਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਯਾ ਤਿਥਿਃ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਕਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਤਿਥੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਈ ਹੈ,
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ੍ਨਾਨਂ ਨਿਯਮਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਸ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਨਰੋ ਵਾ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਰਾਜਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਕੇ,
ਪਿष੍ਟਾਤਕੇਨ ਵਿਲਿਖੇਦ੍ਵਤ੍ਸਰਂ ਪੁਰੁषਾਕृਤਿਮ੍
ਆਟੇ ਤੇ ਮਿਠਿਆਈ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਕৃতি ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੀਪੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਤ੍ਸਰਂ ਤਦਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਵੇਦੋਦਿਤੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਦੀਵੇ ਤੇ ਭੋਗ ਨਾਲ, ਉਸ ਆਕৃতি ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੋऽਸਿ ਪਰਿਵਤ੍ਸਰੋਸੀਡਾ ਵਤ੍ਸਰੋऽਭਿਤ੍ਸਰੋऽਸਿ ਉषਸਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਂਤਾਮਹੋਰਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਂਤਾਮਰ੍ਧਮਾਸਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਤਾਂ ਮਾਸਾਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਤਾਮृਤਵਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਤਾਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਲ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਨੰਦ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਾਲ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਚਿਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚਿਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੇ ਅੱਧੇ ਮਹੀਨੇ ਚਿਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੇ ਮਹੀਨੇ ਚਿਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਚਿਰ ਰਹਿਣ, ਤੇਰੇ ਸਾਲ ਚਿਰ ਰਹਿਣ।
ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਾਸੋਭਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਮਭਿਵੇष੍ਟਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਆਕृति ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕृਤਾਂਜਲਿਃ 4.8.
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਤਿਲਕਾਲਂਕृਤਂ ਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾ ਕੇ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਰੋ ਵਾ ਨਾਰੀ ਵਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਵਾਰਾ ਵੈਰਿਣੋ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ,
ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹੀਪਾਲੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂਜਯੋ ਜਯੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਯਾ ਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਚੈਤ੍ਰੇ ਗृਹੀਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਹृਦਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਤ ਲਿਆ; ਸਾਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਅਸੂਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਕਾਮੋ ਵਾ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਯਃ ਪੁਰਃ
ਜੋ ਵੀ ਇਰਖਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਸਪਤ੍ਨੀਦਰ੍ਪਾਪਹਰਾ ਵਸ਼ੀਕृਤਮਹੀਤਲਾ
ਧਰਤੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਈ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਭ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ,
ਤਾਵਤ੍ਕਰੇਣਾਭਿਭੂਤੋ ਭਰ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਵੇਦਨਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਪਹਾਰਕਃ 4.8.
ਧਰਮ-ਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਗृਹਮਞ੍ਜਸਾ
ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾਂ ਤਿਲਕਾਲਂਕृਤਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਸ ਨृਪਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਹ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਰਤ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕਤਿਲਕਾਲਕਭੂषਣਂ ਤੇ ਖ੍ਯਾਤਂ ਵ੍ਰਤਂ ਸਕਲਦੁਃਖਹਰਂ ਪਰਂ ਚ
ਇਹ ਵਰਤ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਕਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਸ਼ੋਕਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਰੂਢਸ਼ੁਭਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੂਢੈਃ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗੁਣ ਕੈਰ੍ਮੋਦਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮਿੱਠੇ ਪੂਰੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਨਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਦ੍ਦਿਨੇऽਨਘ
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਪਿਤृਭ੍ਰਾਤृਪਤਿਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਸਾਸ ਅਤੇ ਸਸੁਰ ਲਈ ਵੀ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਘ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿ ਤਮ੍
ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅਰਘ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਯਥਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਯਥਾ ਵੇਦਵਤੀ ਸਤੀ
ਦਮਯੰਤਿ, ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਵੈਦਵਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਵਨੇ ਵ੍ਰਜਂਤ੍ਯਾ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਸੀਤਯਾ ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।