ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੈਰ੍ਜਾਯਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲੈਸ੍ਤਰੁਣਮਧ੍ਯਮੈਃ
ਜੋ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਹਨ—
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ, ਜਿੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤੇऽਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸਂਤਿ ਯੇ ਨ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ।।।੮ ਤੇ ਨਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਯਮਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਰਮ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਰਮ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮੁਪਾਨਤ੍ਕਾष੍ਠਪਾਦੁਕਾਮ੍
ਜੋ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਜਾਂ ਜੁੱਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਛਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਯਥਾ ਛਤ੍ਰੇਣ ਦੇਹਿਨਃ
ਛਤਰੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਬਿਕਾਸ਼੍ਵਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਪਲਕੀ ਜਾਂ ਘੋੜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਾਮਕਰ੍ਤਾ ਛਾਯਾਸੁ ਸ਼ੀਤਲਾਸੁ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਬਾਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਠੰਢੀ ਤੇ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ, ਉਹ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਯਤਨਕਰ੍ਤਾ ਚ ਯਤੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਚ 4.6.
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਸੰਤਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਪੂਜਕਾਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦ੍ਯੋਤਯਂਤੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਯਾਂਤਿ ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ
ਜੋ ਦੀਵੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵ ਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇਨ ਪਥਾ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਗੋਪ੍ਰਦਾਃ
ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਆਰ੍ਤੌषਧਪ੍ਰਦਾਤਾਰਃ ਸੁਖਂ ਯਾਂਤਿ ਨਿਰਾਕੁਲਾਃ
ਜੋ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦਸ਼ੌਚਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸ਼ੀਤਲੇਨ ਪਥਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੰਢੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਹੇਮਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਾਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਨਿਸ੍ਤਰਨ੍
ਜੋ ਸੋਨਾ ਤੇ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭੂਮਿਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਰ੍ਦਾਨੈਃ ਸੁਖਂ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦਾਨਾਨਾਮਨ੍ਨਦਾਨਂ ਪਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਦਾਨਾਂ 'ਚੋਂ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਜੀਵਿਤਂ ਹ੍ਯੁਦਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ 4.6.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੀ ਜੀਵਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਚ ਗੋਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂਸ਼ਯ੍ਯਾਚ੍ਛਤ੍ਰਮਾਸਨਮ੍
ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਗਾਂਵਾਂ, ਕਪੜੇ, ਜ਼ਮੀਨ, ਵਿਛੋਣਾ, ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ—
ਅਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਧਰ੍ਮ ਰਾਜਪੁਰੇ ਨਰਾਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ, ਲੋਕ ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਃ ਪਾਪਾ ਦਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਪਰ ਜੋ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪੀ ਹਨ ਤੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—
षਡਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਮਤੀਤ੍ਯ ਯਤ੍
ਛਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ—
ਸਮੀਪਸ੍ਥਮਿਵਾਭਾਤਿ ਨਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਉਹ ਥਾਂ ਨੇੜੀ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਤੀਵ੍ਰਕਂਟਕਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨਿਚਿਤੇਨ ਚ
ਕੋਈ ਥਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਣਕੜੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਂਕੇਨ ਮਹਤਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਰੈਸ਼੍ਚ ਖਾਤਕੈਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਵੱਡੀ ਚਿਕਣ ਮਿੱਟੀ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੱਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਟਪ੍ਰਪਾਤਵਿष੍ਟਂਭੈਃ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਸਂਕੁਲੈਃ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਚਟਾਨਾਂ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿषਮਗਰ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵਚਿਲ੍ਲੋष੍ਟੈਃ ਸੁਪਿਚ੍ਛਿਲੈਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਖੱਡਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਿਕਣ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਨਾਲ।
ਅਨੇਕਤਾਪੈਰ੍ਵਿਤਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਵਂਸ਼ਵਨਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 4.6.
ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਈ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵਾਟੀ ਵਾਲਾ ਬਾਂਸ ਦਾ ਜੰਗਲ।
ਕ੍ਵਚਿਦੁष੍ਣਾਂਬੁਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਾਰੀषਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਗੋਬਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ।