ਏਵਮਾਦ੍ਯੈ੍ਰ੍ਨਰਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤੇਃ ਸਮਨਂਤਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹੀ,
ਯਮਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਾਨੁषਦੇਹਾਨਾਮਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਵਿਨਯਾਚਾਰਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਸ੍ਖਲਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ 4.5.
ਜੋ ਵਿਵਕ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਗਲਤੀ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੌਰਾਣਾਮਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਜੋ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਨਾਇੰਸਾਫੀ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਮੋਦ ਯੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਾਪਭੇਦਾਃ ਸਸਾਧਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਾਕ੍ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਜਨਿਤੈਰ੍ਬਹੁਭੇਦਭਿਨ੍ਨੈਃ ਕृਤ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੋਦਯਹੇਤੁਭੂਤੈਃ
ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਵਿਵਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਃ
ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੈਰ੍ਜਾਯਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲੈਸ੍ਤਰੁਣਮਧ੍ਯਮੈਃ
ਜੋ ਗਰਭ ਵਿਚ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਹਨ—
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ, ਜਿੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤੇऽਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸਂਤਿ ਯੇ ਨ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ।।।੮ ਤੇ ਨਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਯਮਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਰਮ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਰਮ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮੁਪਾਨਤ੍ਕਾष੍ਠਪਾਦੁਕਾਮ੍
ਜੋ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਜਾਂ ਜੁੱਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਛਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਯਥਾ ਛਤ੍ਰੇਣ ਦੇਹਿਨਃ
ਛਤਰੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਬਿਕਾਸ਼੍ਵਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਪਲਕੀ ਜਾਂ ਘੋੜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਾਮਕਰ੍ਤਾ ਛਾਯਾਸੁ ਸ਼ੀਤਲਾਸੁ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਬਾਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਠੰਢੀ ਤੇ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ, ਉਹ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਯਤਨਕਰ੍ਤਾ ਚ ਯਤੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਚ 4.6.
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਸੰਤਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਪੂਜਕਾਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦ੍ਯੋਤਯਂਤੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਯਾਂਤਿ ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ
ਜੋ ਦੀਵੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵ ਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇਨ ਪਥਾ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਗੋਪ੍ਰਦਾਃ
ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਆਰ੍ਤੌषਧਪ੍ਰਦਾਤਾਰਃ ਸੁਖਂ ਯਾਂਤਿ ਨਿਰਾਕੁਲਾਃ
ਜੋ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦਸ਼ੌਚਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸ਼ੀਤਲੇਨ ਪਥਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੰਢੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਹੇਮਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਾਤਿ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਨਿਸ੍ਤਰਨ੍
ਜੋ ਸੋਨਾ ਤੇ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਭੂਮਿਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਰ੍ਦਾਨੈਃ ਸੁਖਂ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦਾਨਾਨਾਮਨ੍ਨਦਾਨਂ ਪਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਦਾਨਾਂ 'ਚੋਂ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਜੀਵਿਤਂ ਹ੍ਯੁਦਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ 4.6.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੀ ਜੀਵਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਚ ਗੋਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂਸ਼ਯ੍ਯਾਚ੍ਛਤ੍ਰਮਾਸਨਮ੍
ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਗਾਂਵਾਂ, ਕਪੜੇ, ਜ਼ਮੀਨ, ਵਿਛੋਣਾ, ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ—