ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਮਿष੍ਟਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿਯਮਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮਾਦਾਯ ਯੇ ਤ੍ਯਜਂਤ੍ਯਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਅਦੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਪੀਡਯਂਤ੍ਯਤਿਭਾਰੇਣ ਸਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍ਵਾਹਯਂਤਿ ਚ
ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਭਾਰ ਪਾ ਕੇ ਦੁਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਖਮੀ ਹੋਏਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਭਗ੍ਨਕ੍ਸ਼ਤਰੋਗਾਰ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਵਗੋਰੂਪਾਨ੍ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਯਾ 4.5.
ਜੋ ਭੁੱਖ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਜੋ ਟੁੱਟੀਆਂ, ਜਖਮੀ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਵृषਾਣਾਂ ਵृषਣਾਨ੍ਯੇਵ ਪਾਪਿष੍ਠਾ ਗਾਲਯਂਤਿ ਯੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵੱਧਰੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਨਪੂੰਸਕ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृष੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਮ੍
ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਨਾਥਂ ਵਿਕਲਂ ਦੀਨਂ ਬਾਲਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਕृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍
ਅਨਾਥ, ਅਪਾਹਜ, ਗਰੀਬ, ਬੱਚਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ—
ਅਜਾਵਿਕੋ ਮਾਹਿषਿਕਃ ਸਾਮੁਦ੍ਰੋ ਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਚਰਵਾਹੇ, ਭੈਂਸਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ—
ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰੁਕਾ ਵੈਦ੍ਯਾ ਹੇਮਕਾਰਾ ਨਟਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕਾਰੀਗਰ, ਕਲਾ-ਕਾਰ, ਹਕੀਮ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਦੁਜਾਤੀ—
ਯਸ਼੍ਚੋਦਿਤਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਵਾ ਹਰੇਤ੍ਕਰਮ੍
ਜੋ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਉਤ੍ਕੋਚਕੈਰਧਿਕृਤੈਸ੍ਤਸ੍ਕਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਂਤਿ ਨृਪਸ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਅਧਰਮੀ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੌਰਾਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਚੌਰਂ ਚੌਰਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚੋਰਂ ਵਾऽਚੌਰਰੂਪਵਤ੍ 4.5.
ਬੇਕਸੂਰ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਦੇਖੋ ਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬੇਕਸੂਰ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ—
ਘृਤਤੈਲਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਮਧੁਮਾਂਸਸੁਰਾਸਵਮ੍
ਘੀ, ਤੇਲ, ਖਾਣਾ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ—
ਤृਣਂ ਕਾष੍ਠਂ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਮੌषਧਂ ਕਾਂਸ੍ਯਭਾਜਨਮ੍
ਘਾਸ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤਿਆਂ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ—
ਤਾਮ੍ਰਂ ਸੀਸਂ ਤ੍ਰਪੁਂ ਕਾਚਂ ਸ਼ਂਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਜਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਤਾਂਬਾ, ਸੀਸਾ, ਰੰਗ, ਕਾਂਚ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ—
ਊਰ੍ਣਾਕਾਰ੍ਪਾਸਕੌਸ਼ੇਯਭਂਗਪਟ੍ਟੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚ
ਉਨ, ਕਪਾਹ, ਰੇਸ਼ਮ, ਭੰਗ, ਪੱਟ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਹਨ।
ਯਦ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਮਪਿ ਸਰ੍षਪਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਚਾਹੇ ਇਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ ਹੋਵੇ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤ—even ਜੇਕਰ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ—
ਏਵਮਾਦ੍ਯੈ੍ਰ੍ਨਰਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤੇਃ ਸਮਨਂਤਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹੀ,
ਯਮਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਾਨੁषਦੇਹਾਨਾਮਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਵਿਨਯਾਚਾਰਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਸ੍ਖਲਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ 4.5.
ਜੋ ਵਿਵਕ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਗਲਤੀ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੌਰਾਣਾਮਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਜੋ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਨਾਇੰਸਾਫੀ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਮੋਦ ਯੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਾਪਭੇਦਾਃ ਸਸਾਧਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਾਕ੍ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਜਨਿਤੈਰ੍ਬਹੁਭੇਦਭਿਨ੍ਨੈਃ ਕृਤ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੋਦਯਹੇਤੁਭੂਤੈਃ
ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਵਿਵਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਃ
ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ।