ਸਂਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੋ ਮੁਨਿਂ ਨृਪ
ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਮਾਯਾ ਯਯੇਦृਸ਼ੀ ਮਾਯਾ ਯਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਦਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਇਹ ਮਾਇਆ ਕੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸੁਰਤ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਕੀ ਹੈ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਵਰਂ ਦੇਵਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ,
ਸਂਸਾਰਦੋषਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषਃ ਕੇਨ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਕਠਿਨ ਗਰਭਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਕਿਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਕਥਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਬਾਲਭਾਵੇ ਕਥਂ ਪੁष੍ਟਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੁਵਾ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਵਾਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਕਥਂ ਦਾਰਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਗृਹਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵ ਜੀਵਣੀ ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਘਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਸੁਖੇਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਕਥਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ?
ਅਸ਼ੁਭੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਜ੍ਜਂਤੁਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਜਾਯਤੇ
ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰੇਵਾਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯੇ
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੀ ਅਸਲ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ।
ऋਤੁਕਾਲੇ ਤਦਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਦੋषਂ ਯੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਜੀਵਃ ਕਰਣਸਂਯੁਤਃ
ਵਿਸਰਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੀਵ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ੁਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਰਕ੍ਤਮੇਕਸ੍ਥਮੇਕਾਹਾਤ੍ਕਲਲਂ ਭਵੇਤ੍ 4.4.
ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਰਕਤ ਇੱਕ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਠੜ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਬੁਦਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ
ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਠੜ ਬੁੱਬਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਾਸ ਦਾ ਟੋਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੀਜਸ੍ਯੇਵਾਂਕੁਰਾਃ ਪੇਸ਼੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ ਤਿਰਾਤ੍ਰਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਚੀਸ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਦੇ ਟੋਲੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਵਾ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਪृष੍ਠਵਂਸ਼ਸ੍ਤਥੋਦਰਮ੍
ਗਰਦਨ, ਸਿਰ, ਮੋਢੇ, ਪਿੱਠ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਮਾਸੈਃ ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਸਦ੍ਰਵ੍ਯਾਂਕੁਰਸਂਧਯਃ
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਖਂ ਨਾਸਾ ਚ ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਕੈਃ
ਮੂੰਹ, ਨੱਕ ਤੇ ਕੰਨ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਰਂਧ੍ਰਸਹਿਤੌ षਣ੍ਮਾਸਾਭ੍ਯਂਤਰੇਣ ਤੁ
ਕੰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਧਰੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਧਯੋ ਯੇ ਚ ਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਮਾਸੈਰ੍ਜਾਯਂਤਿ ਸਪ੍ਤਭਿਃ
ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭਕ੍ਤਾਵਯਵਃ ਪੁष੍ਟਃ ਪੁਨਰ੍ਮਾਸਾष੍ਟਕੇਨ ਚ
ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤੁਰਾਹਾਰਵੀਰ੍ਯੇਣ षਡ੍ਵਿਧੇਨ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੀਵਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮਰਿਂਦਮ 4.4.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਿਂ ਲਭੇਜ੍ਜੀਵਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛਰੀਰਕੇ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮृਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪੁਨਰ੍ਮृਤਃ
ਮੈਂ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਜਨਮ ਲਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਮਰ ਗਿਆ।
ਅਧੁਨਾ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਸ੍ਕਾਰ ਏਵ ਚ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਸ਼੍ਚਿਂਤਯੇ ਦੇਵਮਹਂ ਗਰ੍ਭਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵੀ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਸ ਗਰ੍ਭਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਗਰਭ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਗਿਰਿਵਰਾਕ੍ਰਾਂਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੁਃਖੇਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਕੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,