ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵੇਣਿਕਾਗ੍ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ, ਵੇਣਿਕਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ,
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਭੋਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਕਿਂਚਨ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹਲਕਰ੍ਮ ਵਿਧਾਯ ਤਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਥੇ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਚਕ੍ਰੇ ਚੈਵਾਦਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਮਾਸਨਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਸਹ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸਤਨਯੋ ਭੋਜ੍ਯਂ ਭੁਕ੍ਤਿਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ।
ਪ੍ਰਯਾਤੌ ਦਦਤੁਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਜਦ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾ ਧਾਨ੍ਯਂ ਮਖਸਂਤਾਨ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ 4.3.
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਅਨਾਜ ਤੇ ਯਜਨ ਪਰੰਪਰਾ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਮਿਦਂ ਵਦ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ਾਪਰੂਪੋ ਵਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ? ਦੱਸੋ, ਕੀ ਤੇਰਾ ਵਰ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਮਦ੍ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇਣ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਘਾਤੀ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਮੱਛੀ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਤੋऽਰ੍ਥਂ ਕृषਿਪਾਲ੍ਯੇਨ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਲਾਂਗਲੀ
ਉਸ ਕਰਕੇ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਿ ਭੁਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਵਾ ਕੋ ਵਿਸ਼ੇषੋऽਸ੍ਯ ਨਾਰਦ
ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ ਖਾ ਲਵਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਇਦਾਨੀਂ ਹਲਕਾਲੁष੍ਯੈਃ ਸੀਰਭਦ੍ਰੋ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਹੁਣ, ਹਲ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸੀਰਭਦ੍ਰ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ,
ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਂਤਾਨੋ ਹृਤੋਰ੍ਥਸ੍ਤਦ੍ਗृਹੇ ਮਯਾ
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਅਤੇ ਧਨ ਮੈਂ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਂਸਾਰਾਦੁਤ੍ਤਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਸ੍ਯ ਸਾਮੀਪ੍ਯੇ ਸਰਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਝੀਲ ਦੇਖੀ।
ਪਦ੍ਮਿਨੀਜਲਕਹ੍ਲਾਰਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਸਿਤੋਤ੍ਪਲੈਃ 4.3.
ਉਹ ਝੀਲ ਕਮਲ, ਜਲ-ਕੁਮਲ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤਟੈ ਰਮ੍ਯੈਰ੍ਘਨੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕੇਤਕੀਖਣ੍ਡਮਂਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਗੁੱਝਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦਾਤ੍ਯੂਹਸ਼ਿਖਿਭਾਰੁਣ੍ਡਚਕੋਰਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਦਾਤਯੂਹਾ ਪੰਛੀਆਂ, ਮੋਰਾਂ, ਭਾਰੁੰਡਾਂ, ਚਕੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਲਕੁਕ੍ਕੁਟਸਂਗੀਤਂ ਹਂਸਸਾਰਸਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗੀਤਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਹੋਦਯਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰੀਮਹੋਦਯਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਲੋਕਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੀਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯ ਸਸ੍ਨੌ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਵਾਪ੍ਯ ਚ
ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਥੋੜੀ ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਨਾਰਦਃ ਕੇਨ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ—ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਪਾਸ਼ੋਪਮੌ ਕਰ੍ਣੌ ਕਪੋਲੌ ਕਨਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲੌ
ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਕਾਮ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਗਲ੍ਹੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਦਸ਼ਨਾ ਹੀਰਕੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਰੁਮਾਭਃ ਸ਼ੁਭਾਧਰਃ 4.3.
ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਲਾਲ ਹੋਠ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ।
ਸ਼ਂਖਰੇਖਾਤ੍ਰਯੇਣੈਵ ਕਂਠਦੇਸ਼ੋ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਸਾਂਪ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਯੁਤੌ ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਾਭਾਸੌ ਪਾਣੀ ਰਕ੍ਤਨਖਾਂਗੁਲੀ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਨਖ ਵੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ੍ਤਨਾਵਵਿਰਲੌ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੌ ਚਕ੍ਰਵਾਕਯੁਗੋਪਮੌ
ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਤਨ ਨਰਮ ਤੇ ਇਕੱਠੇ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਾਂਗ ਸਨ।