ਨਗਰੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਹृਦਯੇ ਰਣਧੀਰੋ ਨृਪੋऽਭਵਤ੍
ਚੰਦਰਹਿਰਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਣਧੀਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਵਸਦ੍ਧਰ੍ਮੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜੋ ਧਨੀ
ਉਥੇ ਧਰਮਧਵਜ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਕ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਵਪਾਰੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਨਗਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਾਤੁਭਕ੍ਤੋ ਨਰੋऽਭਵਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਆਇਆ।
ਵਾਸ਼ਰੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪੁਰੁषਾਦਨਃ
ਉਥੇ ਵਾਸ਼ਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਾਤੁਭਕ੍ਤਂ ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮਾਸ-ਭਖਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ ਹੋਵਾਚ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਦੇਯਸ੍ਤੇ ਪੁਰੁषਾਦਕ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੰਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਕਰੋਦ੍ਗਰ੍ਤਂ ਨਰ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਮੋਹਨਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਖੱਡ ਬਣਾਈ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦੇਵੇ।
ਤੇਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤੁ ਚੌਰ੍ਯੇਣ ਨृਪਦਾਸੀ ਵਰਾਂਗਨਾ
ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੀ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਪ੍ਤਪਤ੍ਨ੍ਯੋऽਭਵਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਯੋषਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸੀ।
ਨृਪਦੁਰ੍ਗਸਮਂ ਗੇਹਂ ਰਚਿਤਂ ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ 3.2.13.
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਜਕਿਲੇ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।
ਚੋਰਿਤਂ ਬਹੁਧਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਗਰ੍ਤੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਬਲਾਤ੍
ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਜਬਰ ਨਾਲ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਯਜਾਮ ਨਗਰੀਂ ਭੂਪ ਚੌਰਵਿਘ੍ਨਕਰੀਂ ਤਵ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਨਗਰੇ ਤਸ੍ਮਿਸ਼੍ਚੌਰਹਿਂਸਾਪਰਾਯ ਣਾਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਆਓ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡੀਏ, ਜੋ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਢੋਕੇ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ; ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਸ ਯਯੌ ਗੇਹਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕृਤਮ੍
ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਮਾਯਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਮੋਹਿਤਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੱਖਵੇ ਭਟਕ ਗਏ।
ਪੁਨਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਭੂਪਂ ਰਣਧੀਰਂ ਸਮੇਰਯਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਣਧੀਰ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਤਮੋਭੂਤੇ ਸ ਚੌਰੋ ਨृਪਮਾਗਤਮ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਚੋਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਨृਪੋऽਬ੍ਰਵੀਦਹਂ ਚੌਰਸ਼੍ਚੋਦਿਤਾਰ੍ਥਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਚੋਰ, ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ।'
ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ਬਹੁਧਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਹਰ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਲੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।
ਗਰ੍ਤਮਧ੍ਯੇ ਗਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਬਹਿਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਵਕਂ ਗृਹਮ੍ 3.2.13.
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤੁ ਭੂਪਾਯ ਮਾਰ੍ਗਭੇਦਮਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਆਯਯੌ ਸੇਨਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰ ਚੌਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਥੇ ਆਈ ਜਿੱਥੇ ਚੋਰ ਖੁਦ ਖੜਾ ਸੀ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਤਥਾਵਿਧਿ ।। ਵਿਹਸ੍ਯਾਹ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਭੋਜਨਂ ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੱਸ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"
ਅਦ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਾਨੁषਾਨ੍ਦੈਵਚੋਦਿਤਾਨ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਚਖਾਦ ਬਹੁਲਾਂ ਸੇਨਾਂ ਤੇਪਿ ਯਾਤਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ; ਉਹ ਵੀ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਦਾ ਚੌਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੂਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਰੋषਤਃ
ਫਿਰ ਚੋਰ ਖੁਦ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਚੈਵ ਤੂਰ੍ਣਮਾਗਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਸਹ ਤਦ੍ਗਰ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਸਾਦਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੱਡ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਸੁੱਟੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਧਨੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ੍ਤਾਭਿਃ ਸਮਾਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਧਨ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਈ।
ਪਟਹਾਤਾਡਿਤੇਨੈਵ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚ ਗृਹੇਗृਹੇ 3.2.13.
ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ,