ੴ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਸਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਯ ਸਕੇਤਵੇ
ਓਮ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਸੋਮਾਯ ਸਗਣਾਯ ਸਸੂਨਵੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਸੋਮ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਿਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਰਮੇ ष੍ਠਿਨਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਛਤ੍ਰਾਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ—
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਃ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਃ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਸਮੰਡਵਯ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨ—
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਭृਗੁ ਰ੍ਭਾਗੁਰਿਰੇਵ ਚ 4.1.
ਜਾਮਦਗਨਯ, ਭਰਦਵਾਜ, ਭਰਗੁ ਅਤੇ ਭਾਗੁਰੀ ਵੀ—
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹੋ ਦਾਲ੍ਭ੍ਯੋ ਬृਹਦਸ਼੍ਵਃ ਸਲੋਮਸ਼ਃ
ਪੁਲਸਤਯ, ਪੁਲਹ, ਦਾਲਭ, ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸਲੋਮਸ਼—
ਤਾਨृषੀਨਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਾਨ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਆ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਠ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਤੇष੍ਵੇਵ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਬੈਠ ਗਏ, ਤਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—
ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਨ੍ਮਯਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਸਰੋਗਸ੍ਯ ਯਥਾ ਭੋਗਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਪਿ ਨ ਸੁਖਾਵਹਃ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਮਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭੋਗ ਮਿਲ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਯਤ੍ਸੁਖਂ ਪਾਵਨਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਵਨਮੂਲਫਲਾਸ਼ਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਸੁੱਖ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੁਸ਼ੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਨੋ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਗੁਰੁਰ੍ਗੋਪ੍ਤਾ ਸਦਾ ਸ਼ਰ੍ਮ ਚ ਵਰ੍ਮ ਚ
ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਰਾਖੀਵਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਵੇਕਮਹਂ ਧਾਸ੍ਯੇ ਮਨੋ ਮੇ ਪਾਪਪਙ੍ਕਿਲਮ੍
ਮੈਂ ਅਕਲ ਦੀ ਘਾਟ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੈਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵੇਦਾਸ੍ਸਾਂਗਾ ਮਯਾ ਵਿਭੋ 4.1.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸਧਰ੍ਮਗੋਪ੍ਤਾਰੋ ਮੁਨਯਃ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਵਂਤਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਨਿ ਵੈ
ਜਿੰਨੇ ਧਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੇ ਭਵਾਨ੍ਕृष੍ਣੋऽਥ ਯਾਦਵਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੀ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੂਨੁਰ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚਾਈ ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੱਸੇਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਯਦਾਖ੍ਯੇਯਂ ਤਦਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਯਾ ਭੀष੍ਮੇਣ ਤੇऽਨਘ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਸਿ ਮੇਧਾਵੀ ਗੁਣਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾ ਜ੍ਞਸਤ੍ਤਮਃ
ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਗੁਣੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈਂ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਿਤੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਕੇਸ਼ਵੇ ਕੇਸ਼ਿਸੂਦਨੇ
ਜਦੋਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਕੇਸ਼ਵ, ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ।
ਕਰ੍ਤਾ ਪਾਲਯਿਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਜਗਤਾਂ ਯੋ ਜਗਨ੍ਮਯਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਰਾਖੀਵਾਲ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯੇਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਬਾਦਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਦਰ ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ ਦੱਸਣ।
ਸ੍ਵਾਭਾष੍ਯ ਭਾਰਤਵਿਧਾਤਰਿ ਸਂਪ੍ਰਯਾਤੇ ਤੇ ਕੌਤੁਕਾਕੁਲਧਿਯੋ ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਃ 4.1.
ਜਦ ਭਾਰਤ ਰਚਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਦਾ ਲਈ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾ ਕੋ ਹੇਤੁਃ ਕਿਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਲਕੜੀ ਕੀ ਹੈ?
ਕਤਿ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕਿਯਂਤੋ ਹਿ ਕੁਲਾਚਲਾਃ
ਕਿੰਨੇ ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੁਤੋऽਨੁਭੂਤਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਰਤਾ ਚਿਰਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਜਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਯ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਯ ਗੁਣਾਤ੍ਮਨੇ
ਜੋ ਜਨਮ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ—