ਇਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਯੇषਾਂ ਵਾਚਕੋ ਨृਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਵਾਚਕ ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ,
ਆਤ੍ਮਨਾ ਤੁ ਕਥਂ ਵੀਰ ਸੁਖਮਿਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਫਿਰ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਾਚਕਸ਼੍ਰਾਵਕਾਣਾਂ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਵਿਘਾਤਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵਾਚਕ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁੰਦ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪੂਜ੍ਯਃ ਸਦਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਨृਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਕਾਣਾਂ ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਵਾਚਕਃ ਪੂਜ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਵਾਚਕ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੌਰਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਭਾਨੁਃ ਸ਼ੈਵਾਨਾਂ ਸ਼ਂਕਰੋ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸੂਰਿਆ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਲਈ,
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ 1.216.
ਜੋ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇ।
ਯਦਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਮਾषਕਂ ਕਾਂਚਨਸ੍ਯ ਤੁ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇਕ ਦਾਣਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਾਵੇ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੇ ਉਹ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਧੋਖੇ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇषਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਭਵੇਨ੍ਨृਪ
ਇਹੀ ਦਾਨ, ਰਾਜਨ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨਿੱਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਮਲੇ ਵਾਸਸੀ ਰਾਜਨ੍ਗਂਧਮਾਲ੍ਯਵਿਭੂषਣੇ
ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ, ਰਾਜਸੀ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸਮਾਪ੍ਤਿਂ ਤੁ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛ੍ਰਾਵਕੋ ਧੁਵਮ੍
ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਾਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿ ਣਾਮਪ੍ਰਦਾਯ ਚ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿੱਤ ਦਾ, ਦਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਲੁਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਹੀਨਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਨ ਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਦਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੱਗ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ,
ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਮਹਾਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਨਿੱਤ ਦਾ ਦਾਨ ਚੌਗੁਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇष ਕਥਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣੇ ਵਿਧਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਪਿਤृਦੇਵਾਭਿਪੂਜਨਮ੍ 1.216.
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਜਪ, ਹਵਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—
ਫਲਦਂ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤਥਾ
—ਤੇ, ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਯਥਾ ਜੀਵਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਥੇਦਂ ਕਥਿਤਂ ਤਵ
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਭਯਾਪਹਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਪਤਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸਭ ਪਾਪ ਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਗਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਗੀਯਤੇ
ਭਗਾ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਗਚ੍ਛੇਲ੍ਲੋਕਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ऋਤਸ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕਂਜਜਸ੍ਯ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਥੋਂ ਰਿੱਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਿਤਾਮਹਵਚੋ ਯਥਾ
ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਆਦਿਤ੍ਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਾਚਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ षੋਡਸ਼ਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਾਵਨ ਵਿਚ, ਸਪਤਮੀ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਸੂਰਜ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਆਦਿਤਯ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ ਦੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਸੋਲਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਃ ਪਰਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਸ੍ਤੁ ਮਗ੍ਨਃ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਇਹਾਪਿ ਦਿਂਡੀ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਇਸ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰਃ ਕਿਲਾਸੌ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃਕਪਾਲਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਿਰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਉਸ ਦੀ ਬਣ ਗਈ।
ਨਗ੍ਨੋ ਯਦਾ ਦਾਰੁਵਨੇ ਮੁਨੀਨਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਚਰਂ ਸੁਰੇਸ਼ਮ੍ ਵਿਹਾਯ ਦਿਂਡਿਃ ਸ ਤੁ ਤਾਨ੍ਸੁਰਰ੍षੀਂਸ੍ਤਤੋ ਰਵੇਰ੍ਲੋਕਮਥਾਜਗਾਮ
ਜਦ ਉਹ ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਿਖ ਲੈਣ ਨਿਕਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਂ ਪ੍ਰਮਥਾਸ੍ਤਮੂਚੁਰ੍ਦੇਵੇਸ਼ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭ੍ਰਮਸੇ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?'