ਕਾਮਾਂਧੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਤ੍ਨੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਿਰ੍ਭਯਾਮ੍
ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਅੰਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ।
ਸਾਹ ਭੋਃ ਸ਼ृਣੁ ਭੂਪਾਲ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਤਾ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ।"
ਨਾਗਤਾ ਭੋਜਨੇ ਕਾਲੇ ਪਿਤृਮਾਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਮਂਦਿਰੇ
ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਵੇਲੇ ਆਈ, ਨਾ ਹੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ।
ਅਦ੍ਯ ਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਭਜਿष੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਅੱਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੈਨੂੰ ਫੜ ਲਵੇਗਾ।
ਤਦਾਹਂ ਰੋਦਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਰੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ ਹੋਵਾਚ ਕੁਮਾਰਿ ਤ੍ਵਂ ਵੀਰਭੁਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀਰ ਮਿਲੇਗਾ।"
ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਯਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ਪਿਤृਮਂਦਿਰੇ
ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ 3.2.11.
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਤਦਾ ਤੁ ਨਗਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨृਣਾਂ ਜਾਤੋ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੁਤੋ ਹੇਤੋਰ੍ਹਿ ਤਦ੍ਵਦ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਆ ਗਈ। ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ?
ਨृਪਂ ਸ ਹृਦਿ ਸਂਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਭਂਗਭਯਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ਰਾਜ ਗੁਆਉਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿषਯੀ ਯੋ ਹਿ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਿਅਸਨ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਂਸ਼੍ਚੂਡਾਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਭੂਪਸ਼੍ਚੂਡਾਮਣਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਚੂੜਾਪੁਰ ਨਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਚੂੜਾਮਣੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਦੇਵਸ੍ਵਾਮੀ ਗੁਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ
ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇਵਸਵਾਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਸ਼ਿਵਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਹਰਿਸ੍ਵਾਮੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਜਾਤੋ ਦੇਵਾਂਸ਼ਵਾਨ੍ਬਲੀ
ਹਰਿਸਵਾਮੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਿਕਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਹਿ ਸੁਰਾਂਗਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰੂਪਲਾਵਣਿਕਾ ਨਾਂ ਦੀ, ਇੱਕ ਦੇਵਕਨਿਆ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਪਤਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਸਨ੍ਤੇ ਕੁਸੁਮਾਕਰੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਸੁਕਲੋ ਨਾਮ ਗਂਧਰ੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਮੋਹਿਤਃ
ਸੁਕਲ ਨਾਂ ਦਾ ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਃ ਸ ਤੁ ਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਮृਗਯਾਮਾਸ ਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਜਦ ਉਹ ਜਾਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਔਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿषਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਰਿਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਪਚ੍ਯ ਪਾਯਸਮਪਿ ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਭੋਜਨਂ ਚ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਪੇਣ ਗਰਲੀਕृਤਮ੍ ।। 3.2.12.
ਉਸ ਨੇ ਖੀਰ ਪਕਾ ਕੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲਿਆ; ਪਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਯਤਿਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦਮੁਪਾਯਯੌ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਯਤੀ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਮੂਰ੍ਖੇਣ ਪਾਯਸਂ ਵਿषਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਤੂੰ, ਮੂਰਖ, ਵਿਸ਼ ਮਿਲੀ ਖੀਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਿਵਲੋਕਮੁਪਾਯਯੌ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵੇਤਾਲੋ ਰਾਜਾਨਮਿਦਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੇਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਤੋ ਦੋषੀ ਹਿ ਭੁਜਗੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਨ ਚਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਸੱਪ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।
ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਦਦੌ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੈਵਮੋਹਿਤਃ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਹਿਮ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭਿਖ ਦਿੱਤੀ।
ਆਤ੍ਮਨਾ ਚ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਜਨੈਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਤਦਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵਿषਦਤ੍ਤੇਨ ਸਾ ਤਥਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ ਕਥਿਤਾ ਵਾਰ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਆਇਆ।