ਸੌਰਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਮਰਿਚੈਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਗਦਤੋ ਮਮ
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਯਗੁਪੋषਿਤਃ
ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ,
ਸੂਰ੍ਯਾਦਿਹृਦਯਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਿਰੋਨ੍ਯਾਸਯੁਤਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਕਰਨੀ ਹੈ,
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਨੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭਾਨੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਾਰ੍ਥਾਯ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਾਦਾਮਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਵਕਾਰਾਮृਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ੴ ਏष ਸੂਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤਾਤ ਮਂਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਸ਼ਿਖਾ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ, 'ਵ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਓਮ—ਇਹ ਆਪ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਨੁਸ੍ਮਰਣਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧੁਰਭੋਜਨਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਧਿਮृਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਰੋਗ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਸ਼ਾਪਾਨੁਗ੍ਰਹਤੋਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਮਨ, ਕਰਮ, ਬੋਲ, ਸ਼ਾਪ ਜਾਂ ਦਇਆ ਨਾਲ,
ਜਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ 1.212.
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਬੀਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥੇਦਂ ਪਰਮਂ ਵਾਮਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦਾ ਇਹ ਪਰਮ ਤੇ ਗੁਪਤ ਹਿਰਦਾ ਸੁਣ।
ਵਿਯੁਕ੍ਤਂ ਚਂਦ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮृਕਾਰੇਣ ਚ ਭਾਰਤ
ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, 'ਰ' ਅੱਖਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਯਕਾਰਬਿਂਦੁਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵੈਸ਼ਾਖਃ ਕਥਿਤੋ ਬੁਧੈਃ
'ਯ' ਅੱਖਰ ਤੇ ਬਿੰਦੀ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇष੍ਟਂ ਕਵਚਮਾਦਿष੍ਟਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਮੈਂ ਚਾਹੀਦੀ ਕਵਚ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅਸਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਇਦਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਰਾਜਨ੍ਨਮृਤਂ ਚ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਹਥਿਆਰ 'ਅਮ੍ਰਿਤ' ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈ।
ੴ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਮਮृਤਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚਾਪਿ ਤੇ ਰੋਗਂ ਧੇਨੁਰ੍ਵੈ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, 'ਅਮ੍ਰਿਤ' ਹਥਿਆਰ ਤੇ 'ਗਾਯਤਰੀ' ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਰੋਗ ਗਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯਨੇਤ੍ਰ ਏਤਾਨ੍ਯਂਗਾਨਿ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਇਹ ਹਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਕਂਠਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਅਸ਼ੇषਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸੋਚੋ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਹੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੇ ਚ ਤਥਾ ਪਰਿਵੀਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ 1.212.
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਵਧ੍ਯਂ ਤੁ ਵਕਾਰੇਣਾਤ੍ਮਨਾ ਲਭੇਤ੍
ਫਿਰ, 'ਵ' ਅੱਖਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਕृਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਸਮੋ ਭਵਤੀਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ੋਭਨਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਭਰਤਰ੍षਭ
ਇਹ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਮੰਦਰ ਬਣੇਗਾ।
ਤਤੋਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਧਿਵਨृਪ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਰਘਯ ਪਾਤਰ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਮੁਦ੍ਰਾ ਪੁष੍ਪਗਰ੍ਭਾ ਦੇਵਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਕਮਲ ਦੀ ਮুদ্রਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
ਹृਦਯੇਨਾਰ੍ਘ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪੂਜਾਂ ਬਧ੍ਨੀਤ ਭਾਰਤ
ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਅਰਘਯ ਜੋੜ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤਾ, ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਜਪਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਵ੍ਰਤੀ ਵਾਗ੍ਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਰੋਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਜਪ ਜਿੰਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਕਰੇ।
ਨ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚਾਪਿ ਦੁਰਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਕismet ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਦੇਵਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧृਦਯੇਨ ਮਹੀਪਤੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੋ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਸੌਰਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ ਤੇ ਸਪਤਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, 'ਸੂਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰਿਆਰਚਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਬਾਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸੌਰਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਵ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸਪਰੀਵਾਰਂ ਘੁਕਾਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਸੂਰਿਆਰਚਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: 'ਘੁ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਪੋ।