ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇषੁ ਸੂਰ੍ਯਪੂਜਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨ੍ਂ ਨਾਮ षਡੁਤ੍ਤਰਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਸੌਰਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ-ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਛੇਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਆਦਿਤ੍ਯਪੂਜਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਪੂਜਯਂਤਿ ਸਦਾ ਹ੍ਯੇਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਦਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਯਥਾ ਵਦਸਿ ਭਾਰਤ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਸਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਸਮਂ ਹੁਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹਵਨ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਾਦृਤੇ ਕਾਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਾਦृਤੇ ਪਦਮ੍
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਲਕੜ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਸਮਾ ਮਾਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੂਰ੍ਯਸਮੋ ਗੁਰੁਃ
ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ।
ਤਮੇਕਂ ਦੈਵਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨੈਵਾਪ੍ਯਰ੍ਕਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਸ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਮਰ੍ਚਂਤਃ ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਾ ਚੋਰਾ ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਪਾ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਦੁਃਖਸਂਪਦਃ
ਰਾਜੇ, ਚੋਰ, ਗ੍ਰਹ, ਸੱਪ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ—
ਸ ਪੂਜ੍ਯਃ ਸ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ ਹਿ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਉਹ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦੇਵਤਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਦੇਵਦੇਵੋਯਮਾਦਰਾਤ੍ 1.207.
ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਨਯਃ ਪਾਪੀ ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਦਿਨੈਰਪਿ
ਪਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਦਿਨੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਨੁਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਿਨ ਆਵੇ, ਭਾਨੁ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਵੇਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮਾਰ੍ਤਂਡਪ੍ਰੀਤਯੇ ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਤੰਡ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵੋਪਵਾਸਂ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਨਵਃ
ਛੇਵੇ ਜਾਂ ਸੱਤਵੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ,
ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਭਾਨੁਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਭਾਨੂ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਭੀष੍ਮ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਨ ਦੇਵੋ ਭਾਸ੍ਕਰਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਰਤ੍ਨਪਰ੍ਵਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਯਥਾ ਭੁਵਿ ਨਰਾਧਿਪਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਤਨ ਪਰਬਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
ਤਥਾ ਭਾਨੁਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਨਰਾਃ ਫਲਮ੍ 1.207.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚਾਥ ਵਾऽਮਰਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਗਣਾ ਭਾਨੁਮਾਰਾਧ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਭਾਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਅਚਲਾਨਿ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਣਿ ਚ
ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਬਣ ਗਏ।
ਭੀष੍ਮੋऽਪਿ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਨੁਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੀ ਭਾਨੂ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਜਯੇਮਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਿਵਾਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਯਥਾ ਗਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਵ੍ਯਾਸੋ ਭੀष੍ਮਸ਼੍ਚ ਮਾਨਦ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਚਲੇ, ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਵ੍ਯਾਸਭੀष੍ਮਸਂਵਾਦੇ ਆਦਿਤ੍ਯਪੂਜਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ, ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ, ਵਿਆਸ-ਭੀਸ਼ਮ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਆਦਿਤਯ ਪੂਜਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਉਪੋषਿਤੋ ਭਵਤੀਹ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਸਪਤਮੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਬਹਵਃ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ
ਕੁਰੂਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ।