ਯੁਞ੍ਜਾਨੀਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਭਾਨੁਂ ਰੋਚਨਯਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
‘ਯੁੰਜਾਨ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਨੂ ਦੀ ਰੋਚਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषੋ ਰਵਿਂ ਸਰਸਿ ਪੂਜਯੇਤ੍
‘ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਪੁਰੁਸ਼’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਰਵੀ ਦੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਤ੍ਯੇਵਂ ਭਾਨੋਰ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਲਭੇਤ੍
‘ਵਿਸ਼ਵਤਸ ਚਕ੍ਸ਼ੁ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮ ਆਦਿਤ੍ਯਪੂਜਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ ਅਤੇ ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੋ ਸੌ ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ‘ਸੌਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’।
ਭਾਸ੍ਕਰਾਰਾਧਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯੋਮਪੂਜਾਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਮਾਸਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨ
ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਅष੍ਟਸ਼ृਂਗਂ ਯਥਾ ਵ੍ਯੋਮ ਪੂਜਯਂਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਹੇ ਚਤੁਰਮੁਖ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਰਾਜਤਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਮਮਯਂ ਤਥਾ
ਜਾਣੂ ਲੋਕ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਠ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਬਾ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਾਨੁਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਾਨੂ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਮਿਂਦ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ृਂਗਂ ਸਦਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਯਂ ਗੌਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨੈਰ੍ऋ(ਕृ)ਤਂ ਸ਼ृਂਗਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
‘ਆਯੰ ਗੌਰ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੋਮਾਂਤਪਤਯੇ ਹ੍ਯਥ ਵਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਇੰਦਰ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਤਪਤੀ ਲਈ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭਾਨੁਂ ਚ ਪਰਿਤਃ ਪੂਜਯਂਤਿ ਸਦਾਚ੍ਯੁਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵ੍ਯੋਮਪੀਠਂ ਸਦਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਸੂਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਤੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਂ; ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭਾਨੁਂ ਗ੍ਰਹੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੂਜਯਂਤਿ ਸਦਸ੍ਪਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮਲੇ ਵਾਸਸੀ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਰਵੇ ਸਪਵਿਤ੍ਰਕੇ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਜਨੇਉ ਦੇ ਕੇ,
ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰੋ ਬਹੁਧਨਃ ਸ ਨਰੋ ਭਵ੍ਯਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ, ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਭੋਗ; ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚਾਯਨੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸੋਪਵਾਸੋਰ੍ਚਯੇਦ੍ਰਵਿਮ੍
ਉੱਤਰਾਯਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵੋਪਵਾਸਂ ਵਿषੁਵੇ ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਜਯਤੇ ਰਵਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ੁ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵੋਪਵਾਸਂ ਗ੍ਰਹਣੇ ਵਿਧਿਵਚ੍ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੋ ਭਾਸ੍ਕਰਾਰਾਧਨੇ ਵਿਧਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੁਨਰੇਤ੍ਯ ਮਹੀਂ ਕृष੍ਣ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਨੁੱਖ ਭੂਤਲ ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਭਾਸ੍ਕਰਾਰਾਧਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰ੍ਯਧਿ ਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਗ, ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ, ਸੌਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਤਿੰਨ-ਸੌ-ਦੋਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵ੍ਯੋਮਾਰ੍ਚਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਤ੍ਨਵ੍ਯੋਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯਾਂ ਯਥਾ ਭਾਨੁਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜਿਵੇਂ ਰਤਨ-ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਵਿਭੋ
ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਆਵਾਹਯੇਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਖषੋਲ੍ਕਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ੴ ਖषੋਲ੍ਕਮਾਵਾਹਯਾਮਿ ੴ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰੋਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾਰਾਧਨੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ
ਓਂ, ਖਸ਼ੋਲਕ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਹਾਂ; ਓਂ, ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ, ਓਂ—ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।
ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਭੁਵੇ ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਚ ऋਚਾ ਵਿਭੋ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮਾਪ earth ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ।
ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਤੁ ਸਂਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪੂਰਯੇਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤੋ ਯਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਕਾਇਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਭਰ ਲੈ।
ਸਵਿਤਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤਾਤ੍ਸਵਿਤਾ ਹ੍ਯਨਯਾ ਪੂਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਸਾਵਿਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਇਹ ਨਾਲ ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਾਵਿਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਭਰਦੇ ਹਨ।