ਅਗ੍ਨ ਆਯਾਹਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਦੌ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍
‘ਅਗਨ ਆਯਾਹੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਯੋਗਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਮੁਕ੍ਤਪੁष੍ਪਾਂਜਲਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
‘ਯੋਗਯੋਗਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਮਂ ਮੇ ਗਂਗੇਤਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਨੇਨਾਪਿ ਚ ਭੂਧਰ
‘ਇਮੰ ਮੇ ਗੰਗੇ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਹਾੜ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਪਯਸਾ ਕृष੍ਣ ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਿਆਯਸ੍ਵ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜੋऽਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਿਤਿ ਚ ਘृਤੇਨ ਸ੍ਨਪਨਂ ਪਰਮ੍
‘ਤੇਜੋ ਅਸੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਘੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਪਦਾਭਿਃ ਸੁਰਾਧਿਪ
ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰਰਾਟਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਵਾਰਿਣਾ
‘ਵਿਸ਼ਨੋਰ ਅਰਾਟ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਚਕ੍ਰਮੇ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
‘ਇਦੰ ਵਿਸ਼ਨੁਰ ਵਿਚਕ੍ਰਮੇ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭਾਨਵੇ
‘ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਨੂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਭੇਟ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧੂਰਸੀਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਧੂਪਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਗੁਗ੍ਗੁਲਮ੍
‘ਧੂਰਾਸੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗੁਗਲ ਸਮੇਤ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੁਞ੍ਜਾਨੀਤਿ ਚ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਭਾਨੁਂ ਰੋਚਨਯਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
‘ਯੁੰਜਾਨ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਨੂ ਦੀ ਰੋਚਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषੋ ਰਵਿਂ ਸਰਸਿ ਪੂਜਯੇਤ੍
‘ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਪੁਰੁਸ਼’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਰਵੀ ਦੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਤ੍ਯੇਵਂ ਭਾਨੋਰ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਲਭੇਤ੍
‘ਵਿਸ਼ਵਤਸ ਚਕ੍ਸ਼ੁ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮ ਆਦਿਤ੍ਯਪੂਜਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ ਅਤੇ ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੋ ਸੌ ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ‘ਸੌਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’।
ਭਾਸ੍ਕਰਾਰਾਧਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯੋਮਪੂਜਾਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਮਾਸਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨ
ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਅष੍ਟਸ਼ृਂਗਂ ਯਥਾ ਵ੍ਯੋਮ ਪੂਜਯਂਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਹੇ ਚਤੁਰਮੁਖ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਰਾਜਤਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਮਮਯਂ ਤਥਾ
ਜਾਣੂ ਲੋਕ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਠ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਬਾ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਾਨੁਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਾਨੂ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਾਤਾਰਮਿਂਦ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਸ਼ृਂਗਂ ਸਦਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਯਂ ਗੌਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨੈਰ੍ऋ(ਕृ)ਤਂ ਸ਼ृਂਗਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
‘ਆਯੰ ਗੌਰ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੋਮਾਂਤਪਤਯੇ ਹ੍ਯਥ ਵਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਇੰਦਰ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਤਪਤੀ ਲਈ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭਾਨੁਂ ਚ ਪਰਿਤਃ ਪੂਜਯਂਤਿ ਸਦਾਚ੍ਯੁਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵ੍ਯੋਮਪੀਠਂ ਸਦਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਸੂਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਤੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਂ; ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਭਾਨੁਂ ਗ੍ਰਹੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੂਜਯਂਤਿ ਸਦਸ੍ਪਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮਲੇ ਵਾਸਸੀ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਰਵੇ ਸਪਵਿਤ੍ਰਕੇ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਜਨੇਉ ਦੇ ਕੇ,
ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰੋ ਬਹੁਧਨਃ ਸ ਨਰੋ ਭਵ੍ਯਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ, ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਭੋਗ; ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚਾਯਨੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸੋਪਵਾਸੋਰ੍ਚਯੇਦ੍ਰਵਿਮ੍
ਉੱਤਰਾਯਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵੋਪਵਾਸਂ ਵਿषੁਵੇ ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਜਯਤੇ ਰਵਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ੁ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵੋਪਵਾਸਂ ਗ੍ਰਹਣੇ ਵਿਧਿਵਚ੍ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।