ਮਹਾਭਾਰਤਕਰ੍ਤਾਰਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਨਿਕषਂ ਪਰਮ੍
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਰਚਨਕਾਰ, ਵੈਦਿਕ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ...
ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਕੁਰੁਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਦੈਵਤਂ ਪਰਮਂ ਮਮ
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਚਨਕਾਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ...
ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਂ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ।
ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਂਸ਼ਯੋਦ੍ਯਾਪਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਭਾਸਕਰ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾ।
ਕੀਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕੌਤੁਕਂ ਹਿ ਪਰਂ ਮਮ
ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਵੇਰਵਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ਼੍ਚ ਤਮਰ੍ਚਾਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਧ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਵਾਨਾਮਾਦਿਰਾਦਿਤ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ਮਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪੂਜਣਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦਿਤਿਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸਤੀ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਅਦਿਤੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਦਿਤ੍ਯਾਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਉਪਜ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰੋਪੇਂਦ੍ਰੌ ਤਥੇਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ੋਥ ਕਸ਼੍ਯਪਃ
ਰੁਦ੍ਰ, ਉਪੇਂਦ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—
ਮੁਖਾਦ੍ਭੂਤੋ ਵਿਰਿਂਚਿਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਲਾਤ੍ਤਤਃ
ਵਿਰਿੰਚੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਤੋਂ।
ਵਾਮਪਾਦਤਲਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਥਾ ਤੇਨਾਸੌ ਦੇਵ ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ
ਦਕ੍ਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਦੀ ਤਲੀ ਤੋਂ, ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਤੋਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਦੇਵ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੋਯਂ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ
ਜੇ ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਵੰਸ਼ੀ,
ਸ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਭੂਯਤੇ ਰਾਹੁਣਾ ਗृਹ੍ਯਤੇऽਗ੍ਰਾਹ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਤਾਂ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿਉਂ ਨਿੰਦਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਹੂ ਕਿਉਂ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਫੜਨਯੋਗ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤਮਾਕ੍ਰਾਮਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਜੇ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜੇ, ਤਾਂ ਭਾਸਕਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਵੇ।
ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਂ ਤੁ ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਰਵਿਮਂਡਲੇ
ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਮੇਕਮੇਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਰਮ ਜਗਤ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਵਸੁਧਾਦੇਵੈਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਤੇ
ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਮृਤਾਰ੍ਥੀ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੋ ਯਾਵਤ੍ਸਂਸ੍ਰਵਤੇऽਮृਤਮ੍
ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਗਦਾ ਰਹੇ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਰ੍षਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤ ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਦਹਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ; ਸੂਰਜ ਪੱਕਾ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੁਣੌਤੀ ਕਰੇ।
ਨਾਦਿਤ੍ਯੇਨ ਵਿਨਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨ ਦਿਨਂ ਨ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਾ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਾਲੀ ਭੇਟ।
ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਪਾਤਿ ਵੈ ਸਰ੍ਵਮਾਦਿਤ੍ਯਃ ਸृਜਤੇ ਸਦਾ
ਸੂਰਜ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਸਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮਵ੍ਯਾਸਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਦਹਂਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਪ੍ਰ ਮਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਵਿਆਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸਕਲਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸਮਯਂ ਤਥਾ
ਸਾਰਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨੀਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਰਾਧਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਃ
ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਬਲਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਹਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਾਪਂ ਚ ਸ੍ਵਕਾਯਨਮ੍
ਉਹ ਤਾਕਤ, ਵੱਡਾ ਵੀਰਤਾ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਗ੍ਯਮਾਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਚ ਯਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਮਾਨਦ
ਉਹ ਆਰੋਗਿਆ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਯਸ਼, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।